WEDSTRIJD
Aquarama 79 – maart 2018
Nederland reikt jaarlijkse Waterinnovatieprijzen uit
Van de twaalf genomineerde organisaties werden er vijf als winnaar aangeduid. (foto: Unie van Waterschappen)
Bij onze noorderburen reikt de Unie van Waterschappen jaarlijks de Waterinnovatieprijs uit. Die gaat naar innovatieve waterprojecten die toepasbaar zijn binnen de domeinen waterveiligheid, schoon water en voldoende water. Op 27 november zijn opnieuw vijf projecten in de prijzen gevallen.
In 2017 zijn 115 projecten ingezonden voor de jongste Waterinnovatieprijs, die dat jaar als thema ‘verduurzaaming’ had. Daaruit koos de jury twaalf genomineerden die samen thuishoorden in vier categorieën. Eind november werd de winnaar per categorie bekendgemaakt.
Categorie Schoon Water
In het afvalwater van de rioolwaterzuiveringsinstallatie van waterschap HHNK in dorp Wervershoof zitten tal van microverontreinigingen zoals medicijnresten, hormonen, bestrijdingsmiddelen, nano- en microplastics. Ze kwamen er terecht via het riool. Ze verstoren de ecologie; bijvoorbeeld kunnen ze de hormonenhuishouding van vissen verstoren, die zich daardoor moeilijker voortplanten. Mogelijk hebben ze ook voor de mens negatieve effecten op de gezondheid. Met een pilotinstallatie onderzoekt een projectteam nu of geavanceerde drinkwatertechnieken zoals ozonisatie en keramische membraanfiltratie ze er vergaand uit kunnen zuiveren. Het project is GE(O)ZOND WATER gedoopt.
Om de effectiviteit van de kringloopsluiting aan te tonen, wordt ook een monitoringsprogramma ontwikkeld dat bestaat uit doelstoffenanalyses, brede screeninganalyses en effectmetingen. Doelen van dat programma zijn het nauwkeurig en reproduceerbaar meten van microverontreinigingen, vaststellen van de grootte van het probleem ervan, het kunnen meten en interpreteren van de effecten van behandeld water (bio-assays) en het vaststellen van de efficiëntie van de diverse zuiveringstappen.
De pilootinstallatie moet tegen eind 2018 leiden tot een effectieve procestrein en het op punt gestelde monitoringsprogramma. Eind 2020 zou het pilootonderzoek afgerond zijn: de kans bestaat dat HHNK en PWN daarna de installatie zullen uitbreiden.
Video: https://youtu.be/NmAdLZebZGA
Categorie Voldoende Water
De Nederlandse waterschap Scheldestromen zocht een manier om waterstanden digitaal te meten. De ruim 1.300 peilschalen van het waterschap worden nu nog stuk voor stuk afgelezen en de gegevens worden pas later digitaal opgeslagen. Bestaande digitale oplossingen zijn omslachtig en duur. Het waterschap zocht een oplossing en vond die in een open source-benadering: de Multiflexmeter. Het product is steeds in ontwikkeling, iedereen kan er over meedenken en aan meewerken en het ontwerp is vrij beschikbaar, zodat iedereen ervan kan profiteren. Behalve de ‘open source’-community werken ook onderwijsinstellingen en andere waterschappen eraan mee.
De Multiflexmeter is modulair opgebouwd en kost slechts 150 euro. Doordat het uitgaat van een standaard open source-elektronicaplatform is een koppeling met allerlei soorten sensoren mogelijk. De data verstuurt de Multiflexmeter via Internet of Things (LoRa). Ze zijn te consulteren via een webapplicatie, en eenvoudig te integreren in de eigen systemen van de waterschappen en aan de Digitale Delta, wat het open platform is voor het aanbieden en vinden van relevante data voor het waterbeheer in Nederland.
De eerste versie is de Multiflexmeter-waterhoogte. Er wordt ook gewerkt aan versies voor het meten van zoutgehalte, stroomsnelheid, doorzicht, slibaanwas en algenconcentratie. Intussen zijn eveneens Europese subsidies binnengehaald; daarmee zal de Multiflexmeter in concrete projecten worden getest.
Er wordt nog steeds gezocht naar samenwerkingspartners die het product willen ontwikkelen of produceren. Een hoofdddoel blijft daarbij de kosten laag houden. Zo wordt gedacht aan sociale werkplaatsen om de meter samen te stellen.
De jury vond deze meter de verdiende winnaar in de Categorie Voldoende Water.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=I9Y-02xZD0s
Categorie Waterveiligheid
In categorie Waterveiligheid wonnen Fugro Nederland BV, Deltares en waterschap Aa en Maas met een innovatieve onderzoekstechniek voor dijkverbeteringen.
Ze hebben een sondeertechniek toegepast waarmee snel, en gelijktijdig met een andere meetcampagne die traditioneel bij dijken wordt toegepast, de horizontale doorlatendheid om de twee centimeter in beeld wordt gebracht. De techniek is getest op een dijk langs de Maas. Voor die dijk bleek dat een eventuele versterkingsmaatregel, in verhouding tot een klassiek ontwerp, circa 50 procent kleiner kon worden uitgevoerd.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=Vb_hzlSZ_NE
Categorie Energie en Waterschappen
Op heel veel plaatsen is vallend of stromend water aanwezig. Denk maar aan, stuwen, gemalen, rioolwaterzuiveringen, in- en uitlaatkokers of spuisluizen. De EQA-box, die won in de categorie Energie en Waterschappen, is een waterkachtinstallatie die daar energie uit oogst. Ze is uitgerust met een laagtoerig EQA-Waterrad. Ook industrieel water zou tot de mogelijkheden behoren.
De box is ontwikkeld door EQA-Projects, waterschap Rivierenland, waterschap Aa en Maas en de onderwijsinstellingen Hogeschool Rotterdam, Van Hall Larenstein en TU Delft. De installatie zou geen obstakel in de watergang zijn en het afvoerdebiet niet beperken. Ze is eenvoudig en op een dag tijd te plaatsen.
De EQA-Box kan worden gekoppeld aan bestaande besturingssystemen. Ook is een camera gemonteerd om zijn waterrad en omgeving te inspecteren.
Ze wordt gemaakt van gerecycleerde plastics. Tot op heden zou geen enkele vis zijn gewond of gedood bij passeren ervan: door de vorm van de schoep zou het visvriendelijk zijn. Bovendien is er de mogelijkheid een gepatenteerde visglijbaan aan het systeem toe te voegen. Eveneens een optie is de Box diverse metingen te laten uitvoeren, en een camera die is gericht op het waterrad. Deze data worden dan in real-time en draadloos naar de beheerder gestuurd.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=N371cf9LSEw
Publieksprijs
Naast deze vier winnaars is ook een publieksprijs uitgereikt. Die ging naar het project Verbetering IJsseldijk bij Gouda. Deze waterkering voldoet niet aan de vereiste veiligheidsnorm. De dijk moet dus versterkt worden. Maar in Gouda is de ondergrond slap. Om de dijk te versterken wordt die nu van binnenuit versterkt door cement in de dijk te injecteren: de Cutter Soilmix (CSM)-methode.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=lfClF0HC1Ic
De winnaar krijgt...
Alle winnaars ontvangen een glaskunstwerk van Gert Bullée. Daarnaast zal samen met elke winnaar worden bekeken of een intensief versnellingstraject met een looptijd van negen maanden de innovatie verder kan brengen. Dan helpt een innovatiemakelaar bij de realisatie of marktintroductie van de innovatie.
Markant, maar niet gewonnen
Enkele genomineerden vielen dus niet in de prijzen. Daartoe behoorde onder meer Hemel(s)water. Dat concept vangt regen van het dak op en zuivert het, waarna het water in en rond gebouwen wordt gebruikt. Dankzij een membraansysteem blijft het water ook in opslag goed.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=fNjBREpM4-A
Evenmin winnaar werd ’s werelds eerste full-scale industriële superkritische vergasser van biomassa, bijvoorbeeld zuiveringsslib, in Alkmaar. Onder meer leidt dit procédé tot syngas, dat katalytisch kan worden omgezet in groen aardgas. In tegenstelling tot de wekenlange verblijftijden in gistingen is hier sprake van verblijftijden van minuten. Eind 2018 moet duidelijk zijn of superkritisch vergassen van slib met zo’n installatie interessant is.
