12/11/2026

Een blik op decentrale zuivering

In een ecologisch waardevol bosgebied in de Kortrijkse deelgemeente Bellegem, waar het huishoudelijk afvalwater van een vijftigtal woningen vroeger rechtstreeks van de septische putten in de Bosbeek werd geloosd, leverde BelleAqua eerder dit jaar een decentrale zuiveringsinstallatie op. Naar aanleiding van die realisatie organiseerde het waterzuiveringsbedrijf op 24 september een studiedag over KWZI’s. Niet alleen het project werd er toegelicht, maar ook de noodzaak, uitdagingen en opportuniteiten van decentrale zuivering kwamen aan bod.

belleaqua
De waterzuiveringsinstallatie in Bellegembos vanuit vogelperspectief. Maar liefst 98% van de compacte installatie ligt ondergronds, wat resulteert in een minieme visuele impact en mooie integratie in de omgeving.

De kwaliteit van de Vlaamse waterlopen is ondermaats. Dat bevestigen de cijfers die Ine Soenen van de Provincie West-Vlaanderen voorlegde: “In West-Vlaanderen is maar liefst 95% van de lokale waterlichamen in ontoereikende of slechte toestand. De kans dat we tegen 2027 aan de normen van de Kaderrichtlijn Water voldoen, is miniem. Wat we wel weten, is dat we aan één oplossing niet genoeg hebben. Naast RWZI’s en IBA’s, hebben we ook KWZI’s nodig.”

Die nood erkent ook de Vlaamse Overheid. Sinds 2023 wordt er in de Gemeentelijke Investeringsprogramma’s een expliciete projectoproep voor KWZI’s geïntegreerd. “Met de projectoproep willen we de sanering van het buitengebied stimuleren”, aldus Andy Dedecker van VMM. “Projecten die binnen deze projectoproep ingediend worden en aan de voorwaarden voldoen, komen daarom automatisch op het programma.”

De uitdagingen van decentrale zuivering

Ook over de uitdagingen van decentrale zuivering werd tijdens de studiedag gediscussieerd. Het publiek zag nog enkele struikelblokken in de opstelling van subsidieaanvraagdossiers en Ine Soenen wees op de moeilijke afstemming tussen verschillende instanties. Ze vroeg ook extra aandacht voor nutriëntenverwijdering. Wendy Francken van Vlario benadrukte dan weer dat men zich niet mag blindstaren op techniek. “Techniek levert pas resultaat wanneer keuze, beheer en opvolging samen kloppen. Daarom is het belangrijk om gebiedsgericht te werken en meerdere scenario’s te vergelijken, bijvoorbeeld via de Toolbox Decentrale Zuivering. Om succes op lange termijn te verzekeren, moeten we daarnaast duidelijke verantwoordelijkheden afbakenen, prestaties bewaken en praktijkervaring blijven delen.”

belleaqua
Het effluent van de installatie, dat op de Bosbeek geloosd wordt, is helder en bevat gemiddeld amper 1,5 mg/l totaal stikstof en 0,3 mg/l totaal fosfor.

Bellegembos als referentie

Dat laatste is precies wat Maarten Raemdonck (Aquafin) en Sonja Van Hooydonck (BelleAqua) deden. Raemdonck lichtte enkele van de ongeveer 100 KWZI-project in de portefeuille van Aquafin toe, terwijl Van Hooydonck het DBM-project in Bellegembos voorstelde. “BelleAqua stond in voor het ontwerp, de vergunningen, de realisatie en het beheer van de installatie. Het gaat om een compacte installatie met een verregaande stikstof- en fosforverwijdering. De voorbezinker, bufferput, bio-reactor en MBR werden allemaal in een volume van amper 99 m3 gerealiseerd, met aanvullend een technische ruimte van 18 m3. Quasi de hele installatie ligt ondergronds.”

Een intensieve staalnamecampagne, met analyse door SGS, gaf gemiddelde concentraties van amper 1,5 mg/l totaal stikstof en 0,3 mg/l totaal fosfor. Via een online monitoringsplatform worden procesgegevens continu opgevolgd en bijgestuurd. Zo wordt de nood aan lokale interventies beperkt en kan een betrouwbare exploitatie op lange termijn gegarandeerd worden. “Het project bewijst dat ook op beperkte schaal een hoogwaardig en toekomstgericht zuiveringsniveau haalbaar is en dat decentrale zuivering een volwaardig onderdeel kan vormen van de oplossing voor onze waterkwaliteitsuitdagingen”, besloot Van Hooydonck.

Door Elise Noyez - foto's Belleaqua

Meer informatie >