Wereld Water Dag
Wereld Water Dag
Meer dan een druppel op de hete plaat…
Op 22 maart is het voor de twaalfde keer op rij ‘Wereld Water Dag’. Dit jaar willen de Verenigde Naties de thematiek vanuit de klimaatverandering benaderen. Een accent dat volgens de Federale Overheidsdienst Leefmilieu meer dan terecht is. “Onze planeet is één groot ecosysteem met complexe interacties tussen alle componenten. Water en klimaatverandering zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden,” aldus Luc Dries.
We staan er te weinig bij stil dat water het klaterende goud van deze planeet is. Waarom zouden we ook? Al decennia lang stroomt drinkwater aan een minimale kost uit onze kranen. Gemiddeld verbruikt een Belg zo’n honderd liter kraantjeswater per dag. Direct… want indirect spreken we over 7.400 (!) liter. Water is immers een belangrijke grondstof om de meest uiteenlopende goederen en diensten te produceren. En jawel, de industrie probeert al enkele jaren het waterverbruik te reduceren. Maar dat gebeurt meestal puur uit economische overwegingen. Een mondiaal, algemeen besef dat water een schaars goed is waarmee uit ecologisch oogpunt doordacht moet worden omgesprongen, is wat echt nodig is en in de toekomst het verschil kan maken. Daarom besloten de Verenigde Naties in 2008 een ‘Wereld Water Dag’ in het leven te roepen. Sindsdien organiseert elke lidstaat op 22 maart allerlei acties om het brede publiek (burgers, scholen, bedrijven en organisaties) bewust te maken van het belang van water.
“Onze planeet is één groot ecosysteem met complexe interacties tussen alle componenten.”
Klimaatverandering met grote effecten
Blijkbaar zijn die initiatieven niet nutteloos, want beetje bij beetje groeit het besef dat we zuinig met water moeten omspringen. Wanneer we de brug naar klimaatverandering slaan, kunnen we echter maar over babystapjes spreken. “De CO2-concentratie in de atmosfeer ligt nu ongeveer 35% hoger dan in de pre-industriële periode”, vertelt Luc Dries, communicatieverantwoordelijke van DG Leefmilieu, Dienst Klimaatverandering. “Dit leidt tot de opwarming van de aarde met effecten die steeds prominenter aanwezig zijn. Vooral de impact op de grote massa’s water van onze planeet baart ons zorgen. De polen en gletsjers smelten, waardoor het reflectievermogen van het aardoppervlak afneemt en de opwarming wordt versterkt. Smeltend landijs en een stijgende temperatuur van de oceanen doen de zeespiegel stijgen, met overstromingsgevaar in tal van gebieden. Last but not least: gletsjers zijn een uiterst belangrijke voorraadbron van zoet water. Als ze teveel afsmelten, zal er in de toekomst minder drinkbaar water beschikbaar zijn in de rivieren stroomafwaarts. Ruim één zesde van de bevolking is voor drinkwater afhankelijk van de gletsjers en het smelten van sneeuw. Tel daarbij nog de snel toenemende bevolking, en het scenario wordt redelijk angstaanjagend. Dit alles is trouwens letterlijk maar het topje van de ijsberg. De klimaatopwarming zal nog tal van andere gevolgen hebben. Denk maar aan wijzigende neerslagregimes en hun geografische verdeling, een vroegere dooi, de opwarming van meren en rivieren, … Allemaal fenomenen die op hun beurt aanzienlijke consequenties zullen hebben: overstromingen, degradatie van de ecosystemen en vooral een schaarste aan drinkwater.”
Nog niet te laat
De wereld is echter niet aan de doemdenkers. Hoewel het intussen misschien al één voor twaalf is, vallen catastrofes nog te voorkomen. Tenminste, als we allemaal onze duit in het zakje doen. De toverformule? Minder water gebruiken en water efficiënter toepassen. De lidstaten van de Verenigde Naties hebben zich geëngageerd om duurzaam en veilig waterbeheer na te streven. Natuurlijk biedt een ‘Wereld Water Dag’ op zich geen antwoorden over hoe dat te doen. Maar doorheen de jaren vonden heel wat creatieve ideeën op 22 maart via allerlei acties hun weg naar het grote publiek.
Weinig enthousiasme bij de Belgen
Het ziet ernaar uit dat België dit jaar niet meteen bij de beste leerlingen van de klas hoort. Misschien denken onze landgenoten dat we er weer tegen kunnen na een winterseizoen met veel regen. Ofwel zijn de effecten van de klimaatverandering voor de meeste Belgen nog steeds een ver van ons bed show. We hebben het internet tevergeefs afgespeurd naar initiatieven voor de Wereld Water Dag. Toegegeven, in het onderwijs krijgt 22 maart relatief veel visibiliteit. En het is ook iets dat leeft bij de media die zich naar jongeren richt. De belangrijkste actie is zonder twijfel het inzamelen van oude T-shirts om ze in de Kringwinkel een nieuw leven te geven. Volgens de organisatoren wordt op die manier 2.700 liter water per T-shirt bespaart (want dat is de hoeveelheid klaterend goud die nodig is om één exemplaar te maken). Een duurzaam gebaar die ook helpt om het drinkwatertekort in minder gegoede gebieden te voorkomen. Veel van ons textiel wordt immers gemaakt in regio’s die al met waterschaarste hebben te kampen. Helaas is dat de enige noemenswaardige actie die we aan 22 maart 2020 konden koppelen. We zullen met zijn allen dus zelf initiatief moeten nemen. Niet alleen op Wereld Water Dag, maar op elke dag van elk jaar dat we op deze planeet rondlopen.
Door Els Jonckheere
