26/03/2021

Sucr’eau en Smart WaterUse willen waterhergebruik in de voedingsindustrie stimuleren

Door de toenemende watertekorten wil Flanders’FOOD dat de voedings- en watertechnologiesector samen oplossingen zoeken voor een slimmer waterbeheer. De eerste stappen werden al gerealiseerd met de projecten Sucr’eau en Smart WaterUse. Dankzij deze projecten kunnen de twee sectoren alvast de krachten bundelden om water slimmer te (her)gebruiken.

Voor veel voedingsbedrijven is waterbeheer niet hun core business en daardoor zijn er nog veel opportuniteiten mogelijk, zoals met het blancheerwater. Tijdens het verwerken van aardappelen tot friet worden aardappelen geblancheerd. Het blancheren is nodig om enzymen te deactiveren en zo enzymatische verkleuring te voorkomen, reducerende suikers uit te logen , alsook als pre-cooking stap voor het bakken. Het blancheren gebeurt meestal in twee stappen. De aardappelverwerkers zijn dan ook op zoek naar opportuniteiten om het water uit de tweede blancheerstap te hergebruiken waardoor er zowel water als, indien mogelijk, energie kan bespaard worden (door hergebruik van het warme water). “De tweede blancheerstap geeft nog redelijk proper water in vergelijking met de eerste blancheerstap”, zegt Bianca Lefevere, innovation manager bij Flanders’ FOOD. “Aardappelbedrijven willen iets doen met dat blancheerwater. Dat water bevat in hoofdzaak (reducerende) suikers en zetmeel. Als we de zetmeel en de suikers uit het blancheerwater kunnen halen, hopen we dat water te hergebruiken, liefst in dezelfde stap. Eens we hierin slagen, kan de technologie wellicht ook toegepast worden op andere suikerrijke waterstromen.”

Warm water

Het water in de tweede blancheerstap is vrij warm. “Dat is meteen de grootste uitdaging om die energie zoveel mogelijk te recupereren”, zegt Inge Arents, managing director van Flanders’ FOOD. “Het water moet zo weinig mogelijk afgekoeld worden. Dat geeft dan natuurlijk weer een uitdaging naar de voorbehandeling én de scheidingstechniek. We gaan dan ook op zoek naar scheidingstechnologieën die met die hogere temperaturen kunnen omgaan. De technologie moet commercieel beschikbaar zijn en betaalbaar.” Het algemeen doel van Sucr’eau is dan ook om tot een gezamenlijke strategie te komen door de juiste waterbehandelingstechnologieën te selecteren en te optimaliseren. Het project toont ook hoe suikers en zetmeel van het blancheerwater kan gescheiden worden. “Via watercircle.be hebben we er ook de watertechnologiebedrijven bij gehaald,” zegt Bianca Lefevere. “De watertechnologiebedrijven en aardappelbedrijven werken nauw samen. Zo kan kennis gedeeld worden en informatie worden uitgewisseld. Er zullen tijdens het project concrete cases plaatsvinden waar een watertechnologiebedrijf met een aardappelbedrijf gaat samenwerken. Momenteel zit het project nog in zijn onderzoeksfase. Universiteit Gent heeft het blancheerwater al gekarakteriseerd, rekening houdend met de procesparameters, gebruikte aardappelvariëteiten en seizoensgebonden variatie. We onderzoeken momenteel dus welke technologieën interessant zijn, ook bijvoorbeeld op het vlak van voorbehandeling, aangezien dit ook een impact heeft op de gecreëerde nevenstroom.” Het project startte in juli 2019 en loopt tot februari 2023 en wordt financieel gesteund door Belgapom en bedrijven uit de watertechnologiesector.

Recuperatie voor biggenvoeding

Volgens Flanders’ FOOD willen de meeste voedingsbedrijven het water via de waterzuivering wel hergebruiken. “Dit project wil het proceswater in de fabriek hergebruiken, zonder dat het naar de waterzuivering moet”, zegt Inge Arents. Bianca Lefevere treedt haar bij. “Dat is het ideale scenario dat we het gezuiverde water in dezelfde stap kunnen hergebruiken. Zo kunnen we meteen ook de warmte en de energie recupereren.” Rest dan de vraag: wat gebeurt er met de gerecupereerde zetmeel en suikers? “Dat is een van de moeilijkste stappen, maar we gaan in het project de verschillende valorisatiemogelijkheden bekijken van de nieuw gecreëerde nevenstroom”, zegt Inge Arents. “Eventueel kan het dienen voor veevoeding of in fermentatie voor microbieel eiwit. Het bedrijf ValProMic, ontstaan uit een samenwerking tussen de aardappelverwerkers Agristo en Clarebout en technologiebedrijven Akwadok en Avecom, deed al testen in samenwerking met Lamber-Seghers om het in te zetten voor biggenvoeding.”

Smart WaterUse

Water is een schaars goed, dat wordt elk jaar duidelijker. Bedrijven die meer willen te weten komen over hun watergebruik, hergebruik en de droogterisico’s kunnen deelnemen aan het project Smart WaterUse. Dat is een collectief project rond het in kaart brengen en verlagen van de waterrisico’s binnen de sectoren van (zee-)voeding, aquacultuur, textiel en toerisme. Flanders’ FOOD, speerpuntcluster voor de voedingsindustrie, zal hiervoor samenwerken met De Blauwe Cluster, speerpuntcluster van de blauwe economie, watercircle.be, VITO, Vlakwa, Centexbel, Fevia Vlaanderen en UGent. “We zitten wereldwijd in een droogtecrisis”, zegt Inge Arents. “België, en dan vooral Vlaanderen, behoort tot de landen met de grootste waterschaarste in de wereld. Veel bedrijven zijn zich wel bewust van dit groot probleem, echter, zoveel meer bedrijven hebben geen noodplan in het geval ze zouden afgeschakeld kunnen worden voor water. Uit een VOKA bevraging bleek dat 70% van de ondernemingen watertekort vrezen maar dat 90% nog geen noodplan hebben. Bovendien kan 80 % niet overschakelen op een alternatieve waterbron en kan 81 % op korte termijn geen preventieve maatregelen nemen die het waterverbruik tijdelijk en significant verminderen. Om dit te vermijden zijn bedrijven genoodzaakt om hun waterverbruik te evalueren en aan te passen want de kosten en risico’s van niets doen zijn hoog. Met dit project hopen we bedrijven te ondersteunen door ze ten eerste hun huidige watersituatie en waterrisico’s in kaart te laten brengen en ten tweede hen aan te zetten om hun waterrisico’s te verlagen en waterhergebruik te stimuleren.”

Waterbarometertool

Maar hoe kan een bedrijf beslissen welke maatregelen nodig zijn? Hoe kan een bedrijf beslissen op welke maatregel ze als eerste best inzetten? Voor een antwoord op deze vragen wordt de Waterbarometer tool ontwikkeld. Met deze tool krijgt een bedrijf inzicht in zijn waterbeheer, in de risico’s van de gebruikte waterbronnen en in de aanwezigheid van alternatieve waterbronnen in de omgeving van het bedrijf. Ook zullen verschillende maatregelen worden voorgesteld waarop het bedrijf kan inzetten om zijn waterbeheer te verbeteren en het droogterisico te verlagen. Maar Smart WaterUse doet meer. Het maakt onder meer scenario’s voor de toepassing van alternatieve waterbronnen. Welke technologietrein is bijvoorbeeld nodig om regenwater van een buurbedrijf in te zetten als proceswater? In demonstratieworkshops wordt via pilootinstallaties aangetoond hoe je als bedrijf waterrisico’s kunt aanpakken via monitoring en digitalisering van data. Daarbij wordt rekening gehouden met het wettelijk kader van waterbeheer in de desbetreffende sector.

Bewustmaking

Het project wil bedrijven bewuster maken van hun waterverbruik. “Veel bedrijven hebben een debietmeter aan het begin van hun proces staan vanwaar ze weten hoeveel water er binnenkomt”, zegt Inge Arents. “Maar ze weten bijvoorbeeld niet welke processtap het meeste water gebruikt. Is er een processtap die meer water verbruikt dan een ander? ‘Meten is weten’ is stap één. Weet dus waar dat je water verbruikt. Dit project is zowel bedoeld voor kmo’s als grote ondernemingen binnen de sectoren van (zee-)voedings, aquacultuur, textiel en toerisme. We hopen met dit project bedrijven te inspireren en aan te moedigen om hun waterbeheer tenminste in kaart te brengen zodat ze hier vervolgens slimmer op kunnen inzetten.” Momenteel nemen er vijf voedings- een twee textielbedrijven deel aan het project, maar er kunnen zeker nog bedrijven deelnemen aan het project. Smart WaterUse loopt van januari 2020 tot maart 2023. Flanders’ FOOD is de speerpuntcluster voor de agrovoedingsindustrie en De Blauwe Cluster is de speerpuntcluster voor duurzame economische activiteiten aan, op en in zee. Beide speerpuntclusters worden ondersteund door Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO). Door deze clusterwerking willen we samenwerking tussen ondernemingen, kennisinstellingen en overheden faciliteren. Zowel de projecten Sucr’eau als Smart waterUse worden gesteund door VLAIO.

Ontdek de andere clusters op

www.vlaio.be/clusters.

#sterkgroeien

“Dat is meteen de grootste uitdaging om die energie zoveel mogelijk te recupereren”,

zegt Inge Arents, managing director van Flanders’ FOOD.

“De tweede blancheerstap geeft nog redelijk proper water in vergelijking met de eerste blancheerstap”,

zegt Bianca Lefevere, innovation manager bij Flanders’ FOOD.

Sucr’eau en Smart WaterUse willen waterhergebruik in de voedingsindustrie stimuleren

Door de toenemende watertekorten wil Flanders’FOOD dat de voedings- en watertechnologiesector samen oplossingen zoeken voor een slimmer waterbeheer. De eerste stappen werden al gerealiseerd met de projecten Sucr’eau en Smart WaterUse. Dankzij deze projecten kunnen de twee sectoren alvast de krachten bundelden om water slimmer te (her)gebruiken.

Voor veel voedingsbedrijven is waterbeheer niet hun core business en daardoor zijn er nog veel opportuniteiten mogelijk, zoals met het blancheerwater. Tijdens het verwerken van aardappelen tot friet worden aardappelen geblancheerd. Het blancheren is nodig om enzymen te deactiveren en zo enzymatische verkleuring te voorkomen, reducerende suikers uit te logen , alsook als pre-cooking stap voor het bakken. Het blancheren gebeurt meestal in twee stappen. De aardappelverwerkers zijn dan ook op zoek naar opportuniteiten om het water uit de tweede blancheerstap te hergebruiken waardoor er zowel water als, indien mogelijk, energie kan bespaard worden (door hergebruik van het warme water). “De tweede blancheerstap geeft nog redelijk proper water in vergelijking met de eerste blancheerstap”, zegt Bianca Lefevere, innovation manager bij Flanders’ FOOD. “Aardappelbedrijven willen iets doen met dat blancheerwater. Dat water bevat in hoofdzaak (reducerende) suikers en zetmeel. Als we de zetmeel en de suikers uit het blancheerwater kunnen halen, hopen we dat water te hergebruiken, liefst in dezelfde stap. Eens we hierin slagen, kan de technologie wellicht ook toegepast worden op andere suikerrijke waterstromen.”

Warm water

Het water in de tweede blancheerstap is vrij warm. “Dat is meteen de grootste uitdaging om die energie zoveel mogelijk te recupereren”, zegt Inge Arents, managing director van Flanders’ FOOD. “Het water moet zo weinig mogelijk afgekoeld worden. Dat geeft dan natuurlijk weer een uitdaging naar de voorbehandeling én de scheidingstechniek. We gaan dan ook op zoek naar scheidingstechnologieën die met die hogere temperaturen kunnen omgaan. De technologie moet commercieel beschikbaar zijn en betaalbaar.” Het algemeen doel van Sucr’eau is dan ook om tot een gezamenlijke strategie te komen door de juiste waterbehandelingstechnologieën te selecteren en te optimaliseren. Het project toont ook hoe suikers en zetmeel van het blancheerwater kan gescheiden worden. “Via watercircle.be hebben we er ook de watertechnologiebedrijven bij gehaald,” zegt Bianca Lefevere. “De watertechnologiebedrijven en aardappelbedrijven werken nauw samen. Zo kan kennis gedeeld worden en informatie worden uitgewisseld. Er zullen tijdens het project concrete cases plaatsvinden waar een watertechnologiebedrijf met een aardappelbedrijf gaat samenwerken. Momenteel zit het project nog in zijn onderzoeksfase. Universiteit Gent heeft het blancheerwater al gekarakteriseerd, rekening houdend met de procesparameters, gebruikte aardappelvariëteiten en seizoensgebonden variatie. We onderzoeken momenteel dus welke technologieën interessant zijn, ook bijvoorbeeld op het vlak van voorbehandeling, aangezien dit ook een impact heeft op de gecreëerde nevenstroom.” Het project startte in juli 2019 en loopt tot februari 2023 en wordt financieel gesteund door Belgapom en bedrijven uit de watertechnologiesector.

Recuperatie voor biggenvoeding

Volgens Flanders’ FOOD willen de meeste voedingsbedrijven het water via de waterzuivering wel hergebruiken. “Dit project wil het proceswater in de fabriek hergebruiken, zonder dat het naar de waterzuivering moet”, zegt Inge Arents. Bianca Lefevere treedt haar bij. “Dat is het ideale scenario dat we het gezuiverde water in dezelfde stap kunnen hergebruiken. Zo kunnen we meteen ook de warmte en de energie recupereren.” Rest dan de vraag: wat gebeurt er met de gerecupereerde zetmeel en suikers? “Dat is een van de moeilijkste stappen, maar we gaan in het project de verschillende valorisatiemogelijkheden bekijken van de nieuw gecreëerde nevenstroom”, zegt Inge Arents. “Eventueel kan het dienen voor veevoeding of in fermentatie voor microbieel eiwit. Het bedrijf ValProMic, ontstaan uit een samenwerking tussen de aardappelverwerkers Agristo en Clarebout en technologiebedrijven Akwadok en Avecom, deed al testen in samenwerking met Lamber-Seghers om het in te zetten voor biggenvoeding.”

Smart WaterUse

Water is een schaars goed, dat wordt elk jaar duidelijker. Bedrijven die meer willen te weten komen over hun watergebruik, hergebruik en de droogterisico’s kunnen deelnemen aan het project Smart WaterUse. Dat is een collectief project rond het in kaart brengen en verlagen van de waterrisico’s binnen de sectoren van (zee-)voeding, aquacultuur, textiel en toerisme. Flanders’ FOOD, speerpuntcluster voor de voedingsindustrie, zal hiervoor samenwerken met De Blauwe Cluster, speerpuntcluster van de blauwe economie, watercircle.be, VITO, Vlakwa, Centexbel, Fevia Vlaanderen en UGent. “We zitten wereldwijd in een droogtecrisis”, zegt Inge Arents. “België, en dan vooral Vlaanderen, behoort tot de landen met de grootste waterschaarste in de wereld. Veel bedrijven zijn zich wel bewust van dit groot probleem, echter, zoveel meer bedrijven hebben geen noodplan in het geval ze zouden afgeschakeld kunnen worden voor water. Uit een VOKA bevraging bleek dat 70% van de ondernemingen watertekort vrezen maar dat 90% nog geen noodplan hebben. Bovendien kan 80 % niet overschakelen op een alternatieve waterbron en kan 81 % op korte termijn geen preventieve maatregelen nemen die het waterverbruik tijdelijk en significant verminderen. Om dit te vermijden zijn bedrijven genoodzaakt om hun waterverbruik te evalueren en aan te passen want de kosten en risico’s van niets doen zijn hoog. Met dit project hopen we bedrijven te ondersteunen door ze ten eerste hun huidige watersituatie en waterrisico’s in kaart te laten brengen en ten tweede hen aan te zetten om hun waterrisico’s te verlagen en waterhergebruik te stimuleren.”

Waterbarometertool

Maar hoe kan een bedrijf beslissen welke maatregelen nodig zijn? Hoe kan een bedrijf beslissen op welke maatregel ze als eerste best inzetten? Voor een antwoord op deze vragen wordt de Waterbarometer tool ontwikkeld. Met deze tool krijgt een bedrijf inzicht in zijn waterbeheer, in de risico’s van de gebruikte waterbronnen en in de aanwezigheid van alternatieve waterbronnen in de omgeving van het bedrijf. Ook zullen verschillende maatregelen worden voorgesteld waarop het bedrijf kan inzetten om zijn waterbeheer te verbeteren en het droogterisico te verlagen. Maar Smart WaterUse doet meer. Het maakt onder meer scenario’s voor de toepassing van alternatieve waterbronnen. Welke technologietrein is bijvoorbeeld nodig om regenwater van een buurbedrijf in te zetten als proceswater? In demonstratieworkshops wordt via pilootinstallaties aangetoond hoe je als bedrijf waterrisico’s kunt aanpakken via monitoring en digitalisering van data. Daarbij wordt rekening gehouden met het wettelijk kader van waterbeheer in de desbetreffende sector.

Bewustmaking

Het project wil bedrijven bewuster maken van hun waterverbruik. “Veel bedrijven hebben een debietmeter aan het begin van hun proces staan vanwaar ze weten hoeveel water er binnenkomt”, zegt Inge Arents. “Maar ze weten bijvoorbeeld niet welke processtap het meeste water gebruikt. Is er een processtap die meer water verbruikt dan een ander? ‘Meten is weten’ is stap één. Weet dus waar dat je water verbruikt. Dit project is zowel bedoeld voor kmo’s als grote ondernemingen binnen de sectoren van (zee-)voedings, aquacultuur, textiel en toerisme. We hopen met dit project bedrijven te inspireren en aan te moedigen om hun waterbeheer tenminste in kaart te brengen zodat ze hier vervolgens slimmer op kunnen inzetten.” Momenteel nemen er vijf voedings- een twee textielbedrijven deel aan het project, maar er kunnen zeker nog bedrijven deelnemen aan het project. Smart WaterUse loopt van januari 2020 tot maart 2023. Flanders’ FOOD is de speerpuntcluster voor de agrovoedingsindustrie en De Blauwe Cluster is de speerpuntcluster voor duurzame economische activiteiten aan, op en in zee. Beide speerpuntclusters worden ondersteund door Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO). Door deze clusterwerking willen we samenwerking tussen ondernemingen, kennisinstellingen en overheden faciliteren. Zowel de projecten Sucr’eau als Smart waterUse worden gesteund door VLAIO.

Ontdek de andere clusters op

www.vlaio.be/clusters.

#sterkgroeien

“Dat is meteen de grootste uitdaging om die energie zoveel mogelijk te recupereren”,

zegt Inge Arents, managing director van Flanders’ FOOD.

“De tweede blancheerstap geeft nog redelijk proper water in vergelijking met de eerste blancheerstap”,

zegt Bianca Lefevere, innovation manager bij Flanders’ FOOD.

Laatste nieuws

Alle nieuwsberichten