Regenwormen in dienst van waterbehandeling
Biodynamische technologie en circulariteit
Het door Biofiltro ontwikkelde systeem, BIDA® (Biofiltration Dynamique Aérobie) genaamd, is rechtstreeks geïnspireerd op de natuurlijke mechanismen van de bodem. Na afscheiding van de vaste stoffen wordt het afvalwater over een filterbed van houtsnippers gesproeid, waar regenwormen van de soort Eisenia fetida leven. Ze zijn geselecteerd vanwege hun robuustheid en hun vermogen om organisch materiaal te verteren. De aanpak is bovendien lokaal en circulair, aangezien de wormen en spaanders beide afkomstig zijn van lokale producenten.
Biofiltratie verloopt in twee fasen: aeroob aan de oppervlakte, waar zuurstof aanwezig is dankzij de door wormen gegraven gangen, en anaeroob in de diepte. De wormen en bacteriën consumeren de verontreinigende stoffen in het afvalwater (koolstof, stikstof, fosfor) terwijl ze een natuurlijke zuurstofstructuur in stand houden. Dit mechanisme maakt het mogelijk om de organische belasting met tot 99% te verminderen.
Na de behandeling is het water van dusdanige kwaliteit dat het kan worden geloosd in het milieu, maar ook hergebruikt in niet-drinkbare situaties, zoals schoonmaken of irrigatie. Nog maar weinig benut, zou deze bron volgens de geldende regelgeving in elk land op grotere schaal kunnen worden aangewend.
Na twee tot drie jaar verandert het substraat bovendien in volgroeide vermicompost, die als organische meststof kan worden hergebruikt. “Vermicompost is stabiel en kan ter plaatse worden opgeslagen, maar even belangrijk om weten: het vormt uit zichzelf een rijkdom aan organisch leven.”
Een van de grote voordelen van deze technologie is het laag energieverbruik. In vergelijking met klassieke systemen, zoals actief slib, verbruikt vermifiltratie tot 5 maal minder energie. Er zijn alleen opvoerpompen nodig om het filterbed te bevloeien, waardoor er geen beluchting, menging en recirculatie nodig is. Dat maakt het een geluid- en geurloze installatie. De ruimte die het inneemt is ongeveer 0,3 m²/EH, veel minder dan die van beplante filters, een andere op de natuur gebaseerde technologie die weinig energie verbruikt, en kan dus gemakkelijk in het landschap worden ingewerkt.
Deze technologie is geschikt voor verschillende soorten effluenten: sanitair afvalwater, afvalwater uit de agrovoedingssector of mest. Het systeem kan worden aangepast aan de behoeften, de beperkingen van de locatie en de wettelijke vereisten. Het is bijzonder geschikt voor bedrijven die onderhevig zijn aan seizoengebondenheid, zoals wijngaarden of zelfs voor kleine leefgroepen met sterk seizoengebonden toeristische activiteiten.
“Wijngaarden zijn zeer seizoengebonden, met een hoge afvalwaterproductie tijdens de oogst- en persperiode. Het BIDA-systeem is hiervoor bijzonder geschikt, omdat het niet het hele jaar door van water hoeft te worden voorzien en bovendien snel gezuiverd water produceert dat aan de normen voldoet”, aldus Aymeric Donnay.
Château Palmer: een concreet voorbeeld van integratie
Château Palmer, een prestigieus wijndomein in Margaux in de Bordeauxstreek, heeft onlangs de Biofiltro-technologie geïmplementeerd voor de behandeling van het afvalwater van zijn wijnkelder. Vanwege de verzadiging van de gemeentelijke zuiveringsinstallatie heeft het domein gekozen voor een lokale, duurzame en autonome oplossing.
Het geïnstalleerde systeem heeft een oppervlakte van 170 m² en werkt met een dubbele doorgang, waardoor het voldoet aan de Franse normen voor hergebruik van water (REUT). Het behandelde water wordt gebruikt voor het reinigen van landbouwmachines en het besproeien van tuinen, terwijl de vermicompost rond de wijnstokken wordt verspreid. Aangezien irrigatie van wijngaarden in de regio verboden is, zorgt dit gerichte hergebruik voor een aanzienlijke vermindering van de wateronttrekking uit het grondwater.
Dit project heeft ook waardevolle lessen opgeleverd. De keuze van de houtsnippers bleek bijvoorbeeld doorslaggevend: bepaalde houtsoorten, die te veel tannine bevatten, hadden een negatieve invloed op de kwaliteit van het behandelde water. Het team heeft het materiaal snel aangepast om weer helder en normconform water te krijgen. Het opstarten van het systeem, dat afhankelijk is van de organische lading en de activiteit van de wormen, heeft enkele weken geduurd, maar de resultaten zijn ondertussen afdoende.
Château Palmer is een goed voorbeeld van het vermogen van Biofiltro om zich aan te passen aan de specifieke eisen van een locatie door een efficiënte, milieuvriendelijke en geïntegreerde oplossing te bieden. Dit soort projecten maakt de weg vrij voor een nieuwe manier van denken op het gebied van waterzuivering, waarbij de nadruk ligt op de natuur in plaats van op technologisch complexe systemen.
Biofiltro: tussen lokale aanpassingen en internationale ambities
Biofiltro is aanwezig in Chili, Frankrijk en de Verenigde Staten en stemt zijn installaties af op de milieu- en regelgevende context van elk land.
In Wallonië, in Becco, werd een proefinstallatie opgezet in het kader van een project met SPGE, in samenwerking met CEBEDEAU, dat instaat voor de coördinatie en de operationele opvolging van deze mobiele afvalwaterzuiveringsinstallatie. Dit project maakt het mogelijk om de oplossing te testen in kleine gemeenten waar de helling en de beschikbaarheid van grond bijzonder geschikt zijn voor de installatie van deze extensieve technologieën.
“We hebben onze oplossing voorgesteld aan openbare waterzuiveringsbedrijven. De Waalse bedrijven waren geïnteresseerd in de modulariteit en het lage verbruik van de installatie”, vertelt Aymeric Donnay.
Hoewel deze sectoren al internationaal worden onderzocht, zijn de agrovoedingssector, de veeteeltsector – met onder meer de productie van mest – en de sector voor de verwerking van slib uit zuiveringsinstallaties veelbelovende aandachtsgebieden, op voorwaarde dat de risico's in verband met de opslag en de wettelijke beperkingen in België onder controle worden gehouden.
Biofiltro past dus in een logica van duurzaamheid, door organisch afval te valoriseren en de druk op de watervoorraden te verminderen. Voor meer informatie, surf naar www.biofiltro.be
Bron: Cebedeau
Foto’s: Cebedeau
