Oplossing voor drugresten in het water
Oplossing voor drugresten in het water
In een rustig café werd een drugslabo aangetroffen.
De restproducten van drugsproductie belandden in een achterliggende gracht.
Bij het zoeken naar een oplossing werd gekozen voor een mobiele filterinstallatie.
De installatie bestaat uit een getrapt filtersysteem: twee voorfilters met grof en fijn zand en tot slot een actief koolfilter. Hier verloopt dat proces van rechts naar links.
Een eenzaam, wat gedateerd café ‘op de buiten’ in Diksmuide, vlakbij de beruchte Dodengang. Je verwacht er sanseveria’s aan het raam, ouderwetse pintjes op vuilwitte bierviltjes en een bruin tafeltje met enkele bezadigde kaartvrienden. De werkelijkheid bleek evenwel wat minder idyllisch, want de politie ontdekte er vorig jaar een heus drugslabo in de kelder. Wat heeft dat te maken met ‘Aquarama’, denkt u nu misschien bij uzelf? Wel, de naastliggende gracht bleek ernstig vervuild met allerlei restmateriaal van die illegale activiteit. Wij vroegen ons af hoe dat opgeruimd werd.
Silke Willaert, milieuambtenaar van de stad Diksmuide vertelt ons wat meer over de aangetroffen situatie. “Toen de gerechtelijke diensten het drugslabo vorig jaar oprolden, hadden ze sterke aanwijzingen dat het afvalwater van het labo rechtstreeks in de naastliggende beek geloosd werd. Onze milieudienst, de milieu-inspectie (omgevingsinspectie), brandweer en civiele bescherming werden toen ter plaatse geroepen om de nodige maatregelen en controles uit te voeren. Een lokale staalname van het beekwater gaf meteen aan dat er inderdaad een probleem was met de waterkwaliteit: de pH-waarde was nog amper 1, daar waar we toch normaal een pH waarde van 7 mogen verwachten. Dat was al een duidelijke indicatie dat er inderdaad chemisch afval in de beek zat, waarop beslist werd om een grondige analyse uit te voeren. Daaruit bleek dat er liefst 30 mg amfetamines per liter water aanwezig was.”
“Ondertussen waren al de nodige voorzorgsmaatregelen genomen door de civiele bescherming, zoals een afdamming en een blussing met kalk om de pH-waarde weer goed te krijgen. Maar die amfetamines bleven uiteraard wel in het water, dus gingen we op zoek naar een bevredigende oplossing om het beekwater te saneren.”
Drie oplossingen vergeleken
“Bij het zoeken naar de geschikte methode hebben we drie opties met elkaar vergeleken. Een eerste was het wegpompen van alle beekwater en het in vrachtwagens weg te voeren naar een verbrandingsinstallatie in het Antwerpse. Dat was evenwel een relatief dure oplossing, zelfs nog los van de kostprijs en milieu-impact van het transport. Een tweede optie was het verwerken in een biologische verwerkingsinstallatie. Het water verwerken op zich was daar geen probleem, maar we waren niet zeker dat de amfetamines voldoende zouden weggewerkt zijn. Er was dus een risico dat het weer in het leefmilieu zou geraken.”
“Uiteindelijk viel de keuze op een derde optie, die door de brandweer aangebracht werd. Zij stelden voor om een mobiele zuiveringsinstallatie in te zetten. Dat bleek de meest pragmatische en goedkoopste oplossing te zijn.“
Mobiele filterinstallatie
Die mobiele installatie werd geleverd door het West-Vlaamse bedrijf Desotec. Voor die firma schuift specialist Brecht Huyghe mee aan tafel. “Voor ons was het een uniek project door de aard van de vervuiling, want het opruimen van drugsafval is toch eerder zeldzaam. Onze activiteiten binnen de waterzuivering situeren zich normaliter vooral rond het zuiveren van industrieel afval- en proceswater en verontreinigd bodemwater tijdens saneringen. Toch was het voor ons een relatief eenvoudig project, want amfetamines behoren algemeen tot een groep van chemisch goed adsorbere stoffen en daar weten we wel raad mee. Het maakt voor ons met andere woorden niet uit of die organische stoffen uit drugs- dan wel uit ander afval komen. Uit ervaring en op basis van empirische data wisten we welke methode we moesten toepassen: een adsorptie door middel van actieve kool. De uitdaging voor ons lag vooral in de selectie van het type actieve kool.”
Getrapt filtersysteem
“Om zeker te zijn van de kwaliteit van het eindresultaat hebben we eerst een simulatie gedaan op laboniveau. Daaruit bleek dat het behandelde water voldeed aan de lozingsnormen. We kozen voor een getrapt systeem met drie filters: twee voorfilters met filtratiezand en vervolgens een actieve koolfilter. De actieve koolfilter – de Mobicon 1000, met een inhoud van 1 m³ – vormt de eindtrap en adsorbeert de amfetamines. De twee voorfilters zijn eveneens actieve koolfilters van dezelfde inhoud, maar ze bevatten respectievelijk grof en fijn filtratiezand dat de zwevende slurriedeeltjes eruit haalt. Dat was nodig omdat het water zich in een gracht met veel slib bevond, wat de werking van de filter zou kunnen bemoeilijken.”
Dimensionering
“De dimensionering verloopt relatief eenvoudig. Het aantal basisfactoren waarmee rekening gehouden moet worden is relatief beperkt: de concentratie van de amfetamines in het water, het te filteren watervolume en het gewenste eindresultaat. Op basis daarvan kunnen wij bepalen hoeveel actieve kool moet ingezet worden. Belangrijk is dat de minimale verblijftijd in de actieve koolfilter gerespecteerd wordt. Om een ideale adsorptie te verkrijgen, moet het water een zekere tijd in de filters blijven, zodat de amfetamines voldoende in contact komen met de adsorptieporiën.”
Snel opgelost ondanks zware regenval
Silke Willaert: “We zijn gestart op 3 maart met het zuiveringsproces. Op twee dagen tijd was het nulniveau van de beek quasi bereikt, maar toen hadden we de pech dat het hevig begon te regenen in die periode. Op één nacht tijd was het oorspronkelijke niveau opnieuw hoger dan het startniveau. Toen hebben we in het weekend voortdurend doorgepompt, tot we erin geslaagd zijn om alles weg te krijgen. Op vrijdag hebben we dan nieuwe stalen genomen op de aanwezigheid van amfetamines en uit die analyse bleek dat de norm ruimschoots gehaald werd. De maandag erop kon de installatie afgebroken worden.”
“Uit de bodemanalyse die door de Ovam (de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) werd uitgevoerd, blijkt een verontreiniging op het bronperceel. De Ovam staat in voor verdere opvolging van deze verontreiniging: de saneringsplichtige zal verplicht worden om een oriënterend en beschrijvend bodemonderzoek op te maken en op basis van de resultaten die hieruit blijken, aangemaand worden om de nodige maatregelen te nemen.”
Brecht Huyghe: “De afhandeling van de vervuilde materialen verloopt compleet volgens het boekje. Voor de actieve koolfilters beschikken wij over een hypermoderne reactivatieoven die de amfetamines via thermische desorptie uit de actieve kool haalt. De actieve kool kunnen we hergebruiken, de amfetamines worden gecontroleerd vernietigd. Het vervuilde zand wordt gespoeld en verwerkt door een gespecialiseerde firma. Zo is het milieugevaar geweken.”
Door Sammy Soetaert
