Onderbrekingen in productieproces vragen aandacht

Veel brouwerijen kampen door de coronacrisis met onderbrekingen van het brouwproces. Dat heeft bepaalde gevolgen voor de technische installaties. Het pompennetwerk kan door de stilstanden schade oplopen als de verkeerde handelingen worden getroffen. De technische dienst van brouwerij Haeseveld is daar extra alert voor. We spraken met brouwmeester Patrick De Waele.

De coronacrisis treft niet alleen de horeca, maar ook de brouwerijen. Door de sluiting van de horeca daalt de vraag naar bier, en daardoor liggen brouwerijen vaak langere tijd stil. Dat schept uitdagingen voor technische installaties. Een goede technische opvolging van de installaties, bij iets langere stilstanden, is belangrijk. Het is belangrijk om de juiste beslissingen te treffen om schade te vermijden. Bij de brouwerij Haeseveld moeten ze zich alvast geen zorgen maken. Daar wordt alles opgevolgd door brouwmeester Patrick De Waele, een wandelende encyclopedie als het om technische informatie en details gaat. Hij beheert de technische installaties met hart en ziel om tot een goed brouwproces te komen. Ook in minder goede tijden blijft hij als goede huisvader waken over de werking van de installaties. Hij wordt bijgestaan door een collega die zich met het onderhoud van de pompen bezig houdt. Deze technicus kreeg daar ook een gepaste opleiding voor.

Pompen brouwzaal.

In brouwerijen zijn pompen cruciale schakels. Bij langere stilstanden kunnen er problemen ontstaan, zoals bijvoorbeeld de waaier of de asafdichting van de pomp die vast komt te zitten. Indien die dan op de verkeerde manier weer zou opgestart worden, kunnen er problemen ontstaan. Een goed opstartprocedure is cruciaal bij het opnieuw activeren van de pomp, na een langere stilstand. “Met sommige centrifugaalpompen van Gea Hilge verpompen we wort”, zegt brouwmeester Patrick De Waele. “Wort is suikerliquide afkomstig van de mout. Normaal wordt er na elke brouwdag een reiniging gedaan, zodat de pomp proper is. Als een pomp lang stil ligt – wat tijdens de coronacrisis kan gebeuren – zou er eventueel suikerliquide aan de waaier of de asafdichting kunnen blijven kleven. Belangrijk is om altijd eerst een visuele controle te doen. We maken eerst de achterkant van de pomp los en draaien eens aan de waaier van de pomp. Stel dat de pomp zou vast zitten en we zouden die weer opstarten, dan zou de asafdichting kunnen breken. Dat is vrij onwaarschijnlijk, maar het kan wel degelijk gebeuren. Dat is gelukkig bij ons nog nooit gebeurd, dankzij onze extra controles.” Uiteraard besteedt Haeseveld ook veel aandacht aan een grondige reiniging. Op geregelde tijdstippen wordt alles gereinigd met een loogoplossing, een zuuroplossing en desinfectiemiddel. De installaties worden gereinigd met een GEA Hilge-centrifugaalpomp aan een druk van 2,5 bar.

Stoomketel

Bij een verminderde productie van de brouwerij zal er op gelet worden om regelmatig de stoomketel te laten draaien. Op dat moment zullen de Certuss-pomp en de Prominent-pomp in werking treden, zegt De Waele. “Met de Certuss-pomp wordt het voedingswater verpompt en met de kleinere Prominent-pomp wordt een additief toegevoegd om zuurstof te binden. Dat is belangrijk om eventuele schade zoals corrosie aan de installaties te voorkomen, zoals de ketel en ook de leidingen. Het stilstaand water moet regelmatig circuleren en voorzien worden van een zuurstofbinder zodat we corrosie kunnen vermijden.” Verder moeten ook de Grundfos-pompen, die de tanks koelen met glycol, blijven draaien. “We mogen in geen geval zonder koeling vallen”, zegt Patrick De Waele. “Anders zou het bier slecht worden. De koelingsinstallatie zelf is een compressor die het koelmiddel rond stuurt in een buizenstel door een bak met water en met een bepaalde percentage glycol gevuld, zodanig dat er toch een ijsbank gevormd wordt. Deze ijsbank laat ons toe de gisttanken alsook de wort op dezelfde moment te kunnen koelen.” Op de warmwaterinstallatie staat er nog een drukverhogingspomp van Grundfos waarvan de seal gekoeld is. “We hebben ze gekoeld om de asafdichting te kunnen beschermen”, zegt De Waele. “De firma die ze plaatste wilde geen enkel risico nemen en heeft er voor gezorgd dat er kon gekoeld worden.”

Belang van reservepomp

Brouwerij Haeseveld heeft nog een grote broer, namelijk brouwerij Huyghe. Daar is de coronacrisis ook voelbaar. Bij Huyghe is er nog steeds afzet naar China en Amerika. Ook hier is er extra alertheid naar de technische installaties. Mocht er dan toch een pomp uitvallen, dan kan er een reservepomp geplaatst worden. “Stel dat er een pomp zou stuk gaan, dan kunnen we natuurlijk niet wachten met brouwen totdat er een nieuwe pomp is geleverd”, zegt De Waele. “Dan kunnen we die meteen vervangen. Dat is belangrijk voor een grote brouwerij als Huyghe.” 10 jaar terug werden er lobbenpompen van Inoxpa gebruikt om het wort te verpompen. Alles werd vanuit een open filterbak verpompt naar de ketel. “Het oude systeem zorgde voor een grote zuurstofopname, wat niet goed was”, zegt De Waele. “Met de opening van de nieuwe brouwzaal in 2012 werd het proces aangepast en verbeterd. Het wort wordt niet meer aan de buitenlucht blootgesteld bij het filteren. Dat heeft de kwaliteit van het bier verhoogd. De lobbenpompen werden vervangen door onder meer watergekoelde centrifugaalpompen van KSB die het wort en het graan verpompen. Deze pompen van KSB zijn zeer robuust en betrouwbaar. Er werd ook een wormpomp van Meura (een fabrikant van brouwhuizen) geplaatst om de mout gemengd met water te verpompen naar de beslagketel. Alle pompen zijn voorzien van een droogloopbeveiliging waardoor ze automatisch stilvallen als ze droog draaien. De pompen beschikken over een frequentiesturing. De pompen worden niet vanop afstand gemonitord. Het energieverbruik van de brouwerij wordt gemonitord.”

Archeologische site

Brouwerij Haeseveld opende in het voorjaar van 2020 de deuren. Gent is hiermee niet alleen een nieuwe brouwerij en een nieuw biermerk rijker – de site huisvest ook een horecazaak en een feestzaal. De Normandische villa, de inpakhal, de watertoren en de stookplaats werden met respect voor traditie en oog voor detail gerestaureerd en op die manier in alle eer hersteld. De site is een stille getuige van het industrieel archeologisch verleden van de Gentse tuinbouw, maar kreeg desalniettemin een moderne invulling: ze huisvest een nieuwe lokale brouwerij, een horecazaak en een feestzaal. Het kloppend hart van het hele project is de brouwerij. De koperen brouwketels kregen dan ook een centrale plaats in de horecazaak en schitteren vanuit elke hoek op de site. De brouwinstallatie heeft een capaciteit van 20 hectoliter en met 200 geplande brouwdagen wordt er gemikt op 4000 hectoliter op jaarbasis in een eerste fase. Het jaarlijks volume kan opgetrokken worden tot 8.000 hectoliter.

“Met de opening van de nieuwe brouwzaal in 2012 van brouwerij Huyghe werd het proces aangepast en is de kwaliteit verbeterd,”

zegt Patrick De Waele, brouwmeester

“Stel dat de pomp zou vast zitten en we zouden die weer opstarten, dan zou de asafdichting kunnen breken,”

zegt Patrick De Waele, brouwmeester