Intelligent regenbekken moet overstromingen voorkomen

Er komt een intelligent infiltratiebekken met meerdere functies op site Kerelsplein in Roeselare. Het zal meerdere functies combineren, namelijk het regenwater vasthouden, hergebruiken en infiltreren. Er bestaan nog geen vergelijkbare installaties.

Momenteel stroomt het water van de nabijgelegen site Kerelsplein, een stedelijk sport- en speelplein met verschillende faciliteiten van 11.000 vierkante meter groot, naar de Collievijverbeek. Aggeres, Aquafin en de stad Roeselare slaan de handen in elkaar om hier een innovatief stedelijk waterretentiebekken te bouwen. Dat project moet voorkomen dat het water te vlug naar de Collievijverbeek stroomt en in de grond kan infiltreren, zodat het de droogte tegen gaat. Het gaat om een ondergrondse betonnen stormbekken van 800 kubieke meter, een equivalent van 80 traditionele regenputten. Het retentie- en infiltratiesysteem hebben elk een grootte van 400 kubieke meter. “We zorgen dat er maximaal neerslag kan worden opgeslagen in een retentiegebied, dus in deze ondergrondse betonnen bunker”, zegt Oliver Femont van Aggeres, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het beheersen van overstromingen en wateroverlast. “Als de betonnen kelder vol water zit, kan het water doorstromen naar een infiltratiekelder die er aangebouwd is, waaruit het in de grond kan sijpelen. De combinatie van die twee functies is nog niet eerder gebeurd, zeker niet bij een stormbekken. Zo kan het grondwater op peil worden gehouden. Zo komt het ten goede aan de grondwaterstand. Zo moet er niet meer geloosd worden op de beek.”

Door een passieve sturing tussen beide bekkens zal een gedeelte van het regenwater in de bodem worden geïnfiltreerd. Door een bijkomende slimme RTC-sturing (real time control) kan het RETIN-bekken anticiperen op zware neerslag en de verschillende bassingedeeltes geheel of deels gaan ledigen door infiltratie of noodlozing. “Als er slecht weer wordt voorspeld en er is in die zone een maximale capaciteit van buffering nodig door voorspelde wateroverlast, dan kunnen we via een slimme sturing een paar kleppen openzetten”, zegt Femont. “Daardoor vloeit het water uit het retentiegedeelte eerst door naar het infiltratiegedeelte, zodanig dat het water al maximaal kan infiltreren in de grond. Zo wordt het volume van het retentiegedeelte en infiltratiegedeelte gebruikt als noodopslag van de bui, zodat er geen wateroverlast kan optreden. Zo kunnen we dus verschillende functies uitvoeren.”

Het water-retentiebekken biedt ook een oplossing voor de grote waterbehoefte. De sanitaire blokken in de sportaccommodatie, jeugdwerking, de school en het voetbalveld kunnen zo regenwater gaan gebruiken in plaats van leidingwater. Ook stad Roeselare wenst een waterafnamepunt, zo kan de groendienst van de stad dit water hergebruiken. “Het water gaat voor 100 procent hergebruikt worden, voor het besproeien van voetbalvelden, het gebruik van sanitaire gedeeltes in de sportzaal, het spoelen van toiletten”, zegt Oliver Femont van Aggeres. “We zorgen dat er geen afvloeiing is van bepaalde hemelwateroppervlakten. Dat er dus geen water geloosd wordt op rioleringsstelsels of beken. Indien de bui niet helemaal geborgen kan worden in het bekken, zal het wel overlopen naar de beek.”

Er wordt een doekfilter voorzien voor inkomend regenwater. Er wordt een voorzuivering voorzien met een zuiveringsinstallatie vergelijkbaar met een zwembad. “Regenwater is geen drinkbaar water maar kan worden gebruikt voor sanitaire installaties”, zegt Oliver Femont. “Regenwater is vrij zacht water. Kalk moet er al niet meer uitgehaald worden.” Aquafin zal de werking van de installatie goed opvolgen. ‘We zullen sensoren ophangen”, zegt Christel Van Moer van Aquafin. “Zo kunnen we zien hoe veel water er gebufferd is geweest. En hoeveel water er hergebruikt en geïnfiltreerd wordt.” De installaties zijn menstoegankelijk en kunnen makkelijk worden onderhouden. De filters van de installatie kunnen vlot vervangen worden.

Roeselaars schepen Marc Vanwalleghem (CD&V), bevoegd voor waterhuishouding, is tevreden met het project. “Roeselare ligt sowieso al lager dan de naburige gemeenten. We ontvangen dus al veel waterlopen van naburige gemeentes. Vanuit de windrichtingen hebben we veel beken die stroomafwaarts naar de onze lopen. Ook de Collievijverbeek, die twee gemeentes verder ontspringt, is een afvoerbeek die naar de Mandel loopt en uiteindelijk uitmondt in het kanaal, dat bijna pal in het centrum ligt. Dit project is belangrijk omdat het zich net voor het centrum van Roeselare bevindt. We zorgen ervoor dat het water meer dan ooit in de grond zal sijpelen. Dat is belangrijk om het water terug aan de grond te geven. We zijn volop aan het inzetten op waterbeheersing en water bevoorrading, waar we in de toekomst meer dan ook rekening mee zullen houden. Stroomopwaarts, op 1,5 kilometer van het Kerelsplein, hebben we nog 3 hectare grond aangekocht om nog een extra buffer aan te leggen, om gecontroleerd te kunnen afvoeren op de Collievijverbeek. Zo willen we de situatie proberen te controleren als er regenval is tot 60 à 70 liter in een bepaalde tijdspanne. Maar er is niets tegen bestand als je plots een zware neerslag van 100 liter in 2 uur krijgt.”

Het project op het Kerelsplein is zeker nodig, vindt ook Aquafin.“Het klimaatbeeld in Vlaanderen en Europa is duidelijk aan het wijzigen”, zegt Christel Van Moer van Aquafin. “Periodes van langdurige droogte worden afgewisseld door korte en hevigere neerslagperiodes. In combinatie met de vele verharding zorgt dit ervoor dat tal van steden en gemeenten steeds vaker te maken krijgen met wateroverlast die helaas via de bestaande afwateringskanalen zo snel mogelijk worden afgeleid naar rivieren en zee, zonder dat deze kostbare grondstof kan bijdragen aan de lokale waterhuishouding. Het bouwen van louter stormretentiebekkens om deze problemen te voorkomen, geeft slechts een beperkt rendement van deze infrastructuur.”

Volgens Oliver Femont van Aggeres is er eveneens nood aan dit project. “We zien meer droogteperiodes in combinatie met regenbuien die intensiever worden. Daardoor wordt het afstromende water snel naar beken en rivieren herleid. En daardoor kan het de grond niet meer indringen. Daarom zijn we ons gaan begeven in de retentie- en infiltratiemarkt. We hebben een nieuw systeem en concept bedacht. Men gaat er nu altijd van uit dat men water moet opslaan in tijdelijke buffering voor hergebruik of het laten infiltreren in infiltratiekratten. Maar een combinatie van de twee is tot op heden nog niet gedaan. Zeker niet in combinatie met een stormbekken.” Het project wordt in het voorjaar van 2021 gebouwd en moet na enkele weken bouwen al klaar zijn.

“We zorgen dat er maximaal neerslag kan worden opgeslagen in een retentiegebied, dus in deze ondergrondse betonnen bunker”

“Dit project is belangrijk omdat het zich net voor het centrum van Roeselare bevindt.”

“Het klimaatbeeld in Vlaanderen en Europa is duidelijk aan het wijzigen.”