Innovatie leidt tot duurzame drinkwaterproductie
Innovatie leidt tot duurzame drinkwaterproductie
Het water wordt rechtstreeks uit het kanaal Oostende-Brugge getrokken. Een uur later is er al drinkwater beschikbaar.
Farys heeft een innovatief systeem ontwikkeld door een aantal technieken te combineren en optimaliseren.
Zicht op de reverse-osmose-installatie.
Christophe Peeters: ”Deze installatie zal na uitbreiding 9% van het verbruik vertegenwoordigen. Als we in de toekomst nog enkele installaties bij kunnen plaatsen, gaan we nog verder richting een optimale verdeling.”
Wim Jacobs: “Dankzij optimalisatie seriële filtratie is het proces sneller en goedkoper geworden.”
Ondanks onze reputatie van regenachtig land is onze drinkwatervoorziening kwetsbaar. Farys investeert daarom in een nieuwe drinkwaterinstallatie in de Achterhaven van Oostende. Die zal instaan voor de drinkwatervoorziening van de stad en de omgeving. We hadden een gesprek met Farys over het hoe en waarom van de innovatieve installatie.
Voorzitter Christophe Peeters: “Er zijn meerdere redenen die meespelen in de investeringsbeslissing. Zo merken wij als geen ander de negatieve effecten van de klimaatverandering. De grondwaterniveaus staan nog altijd zeer laag na een aantal droge zomers, zelfs een zeer natte winter is niet voldoende om die situatie te normaliseren. Er is ook de problematiek van de ruimtelijke ordening, waardoor regenwater te snel wegstroomt. Water is schaars en daarom zijn we voortdurend op zoek naar manieren om onze drinkwatervoorziening te diversifiëren en robuust te maken. Bovendien zitten we in Vlaanderen met een moeilijke geografische situatie. Quasi al onze drinkwaterproductie situeert zich in het oosten van het land, voornamelijk via het Albertkanaal. Transport naar de rest van Vlaanderen is daarom duur, maar tot voor kort had Farys geen alternatief. Daar wilden we een mouw aan passen.”
“In 1 uur van kanaal- naar drinkwater”
De oplossing kwam uit eigen huis, want Farys combineerde en verfijnde een aantal bestaande technieken. Om dat toe te lichten schuift Wim Jacobs mee aan tafel. Hij is de directiemanager productie & transport. Innovatie blijkt de sleutel te zijn tot de oplossing: “We bouwden een nieuwe zuiveringsinstallatie met startcapaciteit van 500 m³ per uur, die we op termijn kunnen verdubbelen tot 1000 m³ per uur. Op jaarbasis betekent dat een capaciteit van 8 miljoen m³. Vanuit Oostende betrekken we rechtstreeks water uit het kanaal Brugge-Oostende dat we binnen het uur omzetten naar drinkwater.”
“Dat doen we via een seriële filtratie waarin meerdere technieken aan bod komen. Het kanaalwater gaat eerst door een rakelzeef van 3 mm. Vervolgens is er een dubbele mechanische zeving van 1 respectievelijk 0,25 mm, gevolgd door de membraanfiltering waarin een microfiltratiemembraan zwevende stoffen en grote bacteriën eruit haalt. Pas dan gaan we over naar de reverse osmose die opgeloste stoffen, virussen en de resterende bacteriën elimineert. Op dat moment beschikken we over gedemineraliseerd water dat nog niet drinkbaar is. Na de filtering door een actieve koolstoffilter wordt daarom ook een remineralisatieproces uitgevoerd. Daarin worden kalkkorrels opgelost in het water om de nodige mineralen toe te voegen. Tot slot wordt het water op de correcte Ph-waarde gebracht. Het eindresultaat is perfect drinkbaar water.“
“Op zich zijn deze filtertechnieken niet nieuw, maar we zijn erin geslaagd om deze ‘multibarrier’-ketting tussen oppompen en productie aanzienlijk te optimaliseren. Dat levert ons enkele mooie voordelen op. Er is vooreerst de snelheid: na ongeveer een uur is het opgepompte water al drinkbaar. Ten tweede is er het energieverbruik. Het lukt ons om het proces veel energiezuiniger te maken. Dat is zeer belangrijk om de installatie rendabel te maken, want dankzij deze ontwikkeling is het nu goedkoper om ter plaatse te produceren dan om over een lange afstand te transporteren. Tot slot stip ik ook nog aan dat de installatie een brede basiskwaliteit van het aangevoerde water aankan, wat toch een groot voordeel is ten opzichte van andere systemen. In periodes met veel regenwater is het water zoet, in periodes van droogte wordt het water brak en bij calamiteiten kunnen vervuilende stoffen in het kanaal terecht komen. De installatie levert een zelfde eindkwaliteit bij verschillende inkomende kwaliteit. Het enige gevolg is dat je meer energie nodig hebt om het proces te voeden naarmate het zoutgehalte en de concentratie van andere opgeloste stoffen toeneemt.”
Fingerprinting van water
“Omdat we in één langgerekte ketting werken, hebben we veel aandacht besteed aan de meetapparatuur tussenin. De kwaliteit wordt na elke behandelingsstap voortdurend online gemeten. Daarnaast worden ook innovatieve technieken toegepast op het inkomende en uitgaande water die ons toelaten om een ‘vingerafdruk’ van het water te maken, een soort weerspiegeling van de waterkwaliteit op dat moment. Zodra er een afwijking vastgesteld wordt, weten we dat er iets aan de hand is. Zo kunnen we de opvolging sneller en accuraat uitvoeren.”
Uitbreiding op komst
Voor Farys is de opening een nieuwe stap naar een diversificatie van bronnen. Christophe Peeters: “Op de site is er zoals reeds aangehaald nog ruimte voor uitbreiding, maar er wordt ook uitgekeken naar extra locaties in Vlaanderen. Het Scheldebekken komt daarvoor in aanmerking. Zo krijgen we nog meer spreiding van de drinkwaterinfrastructuur en worden we minder afhankelijk van één of twee bronnen. Procentueel zal deze installatie na de uitbreiding 9% van het totale verbruik vertegenwoordigen. Als we in de toekomst nog enkele installaties bij kunnen plaatsen, gaan we nog verder richting een optimale verdeling. Dat we ook de transportafstanden aanzienlijk verkleinen is een bijkomende plus.“
Door Sammy Soetaert
Foto’s Farys
