I-QUA versterkt band tussen Vlaanderen en Nederland

Eind 2021 vond het slotevent van I-QUA plaats. Tijdens een afsluitende talkshow werd terug én vooruit gekeken naar de ontwikkelingen op het gebied van innovatieve (decentrale) afvalwaterzuivering in het algemeen en I-QUA in het bijzonder. Het project heeft de band tussen Vlaanderen en Nederland alvast versterkt.

De afgelopen vijf jaar heeft het I-QUA partnerschap onderzoek gedaan naar de toepassing van decentrale afvalwaterzuiveringen in het buitengebied van Vlaanderen en Nederland. Om nieuwe inzichten te krijgen werden verschillende demonstraties opgezet. Experten uit de beide landen hebben actief samengewerkt en elkaar geholpen in de realisatie van deze projecten. Zo werden technologische oplossingen geïmplementeerd en uitgetest bij een geitenboerderij, een carwash, de horeca, een voetbalvereniging, een recreatieboerderij en verschillende festivals. Begin december werden tijdens een interactieve talkshow de resultaten en ervaringen gedeeld en gaven de inspirerende sprekers aan hoe zij naar de toekomst kijken van afvalwater in het buitengebied. “Het project heeft de band met Nederland versterkt”, zegt Veerle Depuydt, waterinnovator bij Vlaams Kenniscentrum Water (Vlakwa). “De vertrouwensband is gegroeid. We leerden van elkaar, onder meer tijdens kennisevents. We hebben brede expertise naar het project gebracht, onder meer over de monitoring van de installaties.” Ook Harold Soffner (gemeente Bernheze), initiatiefnemer van IQUA, blikt tevreden terug. “We willen op een andere manier met het afvalwater in het buitengebied omgaan. We brengen kennis bij elkaar en hebben die vermeerderd. We hebben elkaar gestimuleerd en innovaties tot stand gebracht door te kijken naar Vlaanderen. Er was een open houding.”

Uitwisseling

Dankzij de uitwisseling werden verschillende opvallende projecten gerealiseerd in Vlaanderen en Nederland. Partners in de beiden landen stonden elkaar met raad en daad bij. Hello Water realiseerde een waterzuiveringsproject op een geitenboerderij. Er werd gefocust op het zuiveren van het spoelwater en het maximaal inzetten van waterstromen. Er werd ook gekeken naar de recuperatie van nutriënten. “De wil om te slagen was er”, zegt Wouter Igodt van Hello Water.

“Dat is het mooie van dit project dat we de zaken echt kunnen doen.” Volgens professor Stijn Van Hulle van de UGent (gespecialiseerd in waterbehandeling), die verantwoordelijk was voor de monitoring van deze installatie, was vooral het gebruik van ijzerkorrels (iron oxide coated sand) heel efficiënt om het spoelwater te zuiveren en in mindere mate het eendenkroos. “De korrels waren makkelijk te installeren, er was minder onderhoud nodig en er werd voor meer dan 1 jaar een uitstekende verwijdering gerealiseerd,” aldus Van Hulle.

Festival

Bij een tweede project bouwde Hello Water een mobiele waterzuiveringsinstallatie voor festivals om de grijswaterstromen zoals douchewater op festivals ter plaatse te zuiveren tot loosbaar water. ECOZ®mobile is gebaseerd op de huishoudelijke plantenfilters. Omwille van de kwaliteit van het gezuiverde water werd het water niet geloosd, maar lokaal ingezet als toiletspoelwater. Bijkomend vond in 2019 bij festival Dranouter ook een demonstratie plaats met een nageschakelde installatie van BOSAQ tot drinkwaterkwaliteit. “We hebben de festivalbezoekers bewust gemaakt van de problematiek,” zegt Igodt. Volgens Stijn Van Hulle, die het project eveneens begeleidde, heeft dit goede resultaten opgeleverd, onder meer naar verwijdering van zwevende stoffen en organisch materiaal. “De zeep uit de douches werd goed verwijderd. Dat is duurzaam.” Hello Water realiseerde tot slot nog een andere pilot in een restaurant om huishoudelijk afvalwater (inclusief zwart water) via een plantenfilter (als eerste zuiveringsstap) gecombineerd met een BOSAQ installatie te gaan opzuiveren tot drinkwater. Volgens Van Hulle blijkt uit de metingen dat zowel het gezuiverde afvalwater als het geproduceerde drinkwater aan alle wettelijke normen voldoet. Harold Soffner, Initiatiefnemer van IQUA en Teamcoach Beheer en Realisatie bij de Gemeente Bernheze, is enthousiast over de projecten. “Het festivalproject heeft het bewustzijn bij de jongeren verhoogd. Klanten van het restaurant maakten er geen probleem van om het gezuiverd toiletwater te drinken. Wellicht is het besef van veel mensen verder dan we denken. Wat Wouter Igodt heeft ontdekt, geldt ook voor Nederland.”

Nederlandse cases

De Nederlandse partners stelden ook enkele projecten voor, waar partners in Vlaanderen aan meewerkten. Bij voetbalclub HVCH in Heesch startte in 2018 het eerste Nederlandse pilotproject van I-QUA om afvalwater op een efficiënte manier lokaal te zuiveren. De urine werd apart ingezameld en opgewerkt tot aparte meststof. Het zwarte water wordt apart verzameld, dat apart behandeld wordt in een MBR-installatie. Het grijs water van de douches en de keuken wordt via een Phytoparking® (Vlaamse technologie) gezuiverd. “Je kan verschillende alternatieve technieken toepassen en ze werken allemaal”, zegt Harold Soffner. “Je moet goed nadenken welke technieken je kiest.” Het vakantiepark Pukkemuk in Dongen werd ook uitgerust met een waterzuiveringsinstallatie. “Het is belangrijk om aan kinderen uit te leggen dat er van afvalwater terug drinkwater kan gemaakt worden”, zegt Huub Van Leijsen, algemeen directeur van het recreatiepark. “De bezoekers nemen we mee in het duurzaamheidsverhaal. Aangezien we geen afvalwater lozen, moeten we ook geen rioolheffing betalen.”

Carwash/HVCH

In het buurtschap Nerhoven werd een decentrale zuiveringsinstallatie geplaatst bij een onbemande carwash vlakbij Gilze. Het is bedoeld om het afvalwater geschikt te maken voor ecologisch of bedrijfsmatig hergebruik. “Het is ongelooflijk welk vies water er in de drukriolering belandt zonder behandeling”, zegt Erwin Koetse, ingenieur bij BKH Water. “Dat hebben we opgelost. We hebben de voorfiltratie verbeterd en het systeem erop aangepast. Bij voetbalclub HVCH in Heesch (Gemeente Bernheze) hebben we een start/stop membraan installatie geleverd die alleen gevoed wordt als er afvalwater is. Het systeem bij HVCH, een kleinschalige MBR en een aparte urinebehandeling, heeft aangetoond te kunnen omgaan met fluctuaties, gezien de coronacrisis. Beide systemen geven goede resultaten en draaien stabiel. Dit soort projecten moeten we grootschaliger inzetten. De geproduceerde waterkwaliteit is voldoende om hergebruikt te worden.” Volgens Peter Trommelen van de ABG-organisatie, die onder andere werkt voor de gemeente Gilze en Rijen, heeft het project aangetoond dat het mogelijk is om het afvalwater van de carwash te behandelen en zodoende geschikt te maken voor veilig hergebruik. “Hierdoor kan het drinkwatergebruik nagenoeg tot nul worden gereduceerd en de belasting van afvalwater op het aanwezige drukrioolstelsel worden teruggedrongen. We onderzoeken nu of het mogelijk is de installatie rendabel te maken. We kijken daarbij of de kosten van het op locatie zuiveren opwegen tegen de kosten voor het gebruikte drinkwater en de zuiveringslasten voor het afvalwater. Ook de mogelijkheid van het opvangen en gebruik van regenwater van de daken van de carwash en het naastgelegen tankstation en zonne-energie nemen we daarbij mee. Drinkwater is in Nederland echter goedkoop en dat betekent concurrentie.” Francis Meerburg van Aquafin, die het project heeft gemonitord, was onder de indruk van de gebruikte technieken. “Het heeft ervoor gezorgd dat het water kan hergebruikt worden. Er wordt bijvoorbeeld geen legionella aangetroffen, een belangrijke risicofactor voor de mens. Ons uitgangspunt is: bekijk steeds het grote plaatje. Onderzoek ook de impact op het milieu. Het is bovendien belangrijk om de installaties te blijven monitoren” Het pilotproject wordt gerealiseerd met Europese steun vanuit Interreg Vlaanderen-Nederland. Het water kan hergebruikt worden, waardoor er veel energie kan bespaard worden.

https://www.i-qua.eu/

“Het project heeft de band met Nederland versterkt”,

Veerle Depuydt, waterinnovator bij Vlaams Kenniscentrum Water (Vlakwa).

“De wil om te slagen was er”,

zegt Wouter Igodt van Hello Water.