Expertise en ervaring delen over wisselwerking tussen water en energie

Water Innovation Europe 2019

Water en energie zijn essentieel voor onze maatschappij en voor onze economie. Water en energie komen ook uitgebreid aan bod in de 2030 Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, met opvallende gelijkenissen en doelstellingen rond onder meer wereldwijde beschikbaarheid, efficiënt gebruik, hernieuwbaar en hergebruik, technologie en innovatie, en misschien nog het belangrijkste: internationale samenwerking. Op Europees vlak neemt Water Europe het voortouw en verzamelde voor Water Innovation Europe op 12 en 13 juni in Brussel een 230-koppige internationaal gezelschap om expertise en ervaring te delen over de wisselwerking tussen water en energie.

“Een maatschappij die verstandig omspringt met water, doet dat ook met energie”, vertelt Tomas Michel, voorzitter van Water Europe. “Beleidsmakers, media, consumenten en ngo’s hebben hun mond vol over de nood om zorg te dragen en verstandig om te springen met energie en water, maar we moeten vaststellen dat er veel meer aandacht gaat naar energie dan naar water. Dit is spijtig, want ze zijn even belangrijk. Een van de belangrijkste doelstellingen van Water Europe voor de komende jaren is dan ook om tot een denkwijze te komen. We moeten alle betrokken partijen ervan overtuigen dat een progressief en innovatief EU-waterbeleid noodzakelijk is voor de transitie naar een ‘water smart’ Europa.”

Circulaire economie

Professor Dragan Savic van KWR Water Cycle Research Institute gaat daarin nog een stap verder. “Ik maak een nexus tussen water-energie-voedsel-land-klimaat. Om zoveel aspecten op een verstandige en toekomstgerichte manier met elkaar te verbinden, moeten we naar onze politici kijken. Een coherent beleid overstijgt de bevoegdheden van de industrie, beroepsfederaties en andere belangenverenigingen. Maar ik zal me beperken tot water en energie. Iedere vorm van energie heeft ergens in het productieproces water nodig. Omgekeerd is binnen de watersector energie ook zeer belangrijk. Water is een zwaar medium en vraagt veel energie om verplaatst te worden. Hetzelfde geldt voor onder meer waterwinning, ontzilting en waterzuivering.”

“Water en energie komen in de actuele thema’s bijna vanzelfsprekend samen aan bod. Ik noem digitalisering. Beide sectoren krijgen dezelfde uitdagingen voorgeschoteld, zoals een verstandig gebruik van big data en standaardisering. Of wat gezegd over klimaatverandering? Terwijl de opwarming van de aarde wordt bestreden door minder energie uit fossiele brandstoffen te halen, wordt tegelijk de strijd tegen het rijzende waterniveau gevoerd. Mijn derde voorbeeld is de circulaire economie. Hergebruik van energie en water door innovatieve technologieën. Produce-use-recycle zijn meer dan ooit zowel op water als op energie van toepassing.”

“Een maatschappij die verstandig omspringt met water, doet dat ook met energie.”

Waterintensieve energieproductie

“De water- en afvalwaterindustrie moeten een significante bijdrage leveren aan de energieverandering en klimaatbescherming”, spreekt dr. Michaela Schmitz, general manager Water Industry, duidelijke taal. “Breng de energieproductie naar de plaats van energiegebruik. Verkwist zo weinig mogelijk energie om energie te transporteren. Als waterindustrie moeten we ernaar streven om zelfbedruipend te worden, autonoom en onafhankelijk. We moeten zelf energie produceren voor de (drink)watervoorziening en de verwerking van afvalwater. In Duitsland zijn er ongeveer 10.000 afvalwaterverwerkingscentrales actief. Samen verbruiken ze ongeveer 3% van de totale elektriciteitsproductie in Duitsland. Dat is gigantisch. Positief is dan weer dat twee derde van die energie uit biogas wordt gehaald waarbij afval wordt omgezet in elektriciteit.”

Professor Ian Barker ziet verschillende uitdagingen voor de water-energienexus, maar de meest verrassende is wellicht ‘an inconvenient truth’, waarmee hij verwijst naar de documentairefilm over de opwarming van de aarde, gepresenteerd door Al Gore. “In tegenstelling tot enkele decennia geleden, is iedereen er zich ondertussen van bewust dat we verkeerd bezig waren met ons water- en energieverbruik. Het leek alsof de bronnen onuitputtelijk waren, terwijl vandaag zelfs ingrijpende maatregelen die het individu rechtstreeks treffen om tot een duurzaam energie- en waterbeheer te komen, op een breed draagvlak kunnen rekenen.”

Als Water Innovation Europe 2019 iets heeft geleerd, dan is het wel dat vele partijen zich buigen over het tweespel tussen water en energie. De International Energy Agency (IEA) heeft dat vanuit een geografisch perspectief bekeken, en dat leverde enkele verrassende resultaten op. “In 2000 waren de VS en Europa de grote energieslokkoppen”, aldus energie-analist Molly Walton. “Trekken we de evolutie tussen 2000 en 2018 door naar 2040, dan zal de top vijf van energiegebruikers worden gevormd door China, VS, India, Afrika en Europa. Ons continent blijft dankzij de vele energiebesparende maatregelen nog tamelijk stabiel in zijn totaal energieverbruik, maar gelukkig zal er een omslag worden gemaakt naar hernieuwbare energie. Zal zich dit laten voelen op de waterconsumptie voor energieproductie? Ja, maar helaas niet in positieve zin want steeds meer wordt een beroep gedaan op waterintensieve productieprocessen (stoom, koeling).” IEA heeft ook het energieverbruik binnen de watersector geografisch in kaart gebracht. Dat levert immense verschillen op. “In China wordt de meeste energie in de watersector gebruikt om water te verplaatsen, terwijl dit in het Midden-Oosten – en dat mag geen verrassing heten – de ontzilting voor het leeuwenaandeel zorgt.”

Water Innovation Awards

Tijdens Water Innovation Europe werden vijf awards uitgereikt waarmee Water Europe innovatieve watergerelateerde toepassingen, oplossingen en technologieën wil belonen. De vijf awards en hun winnaars zijn de Water Technology & Infrastructure Prize (IDEXX Laboratories voor de IDEXX Legiolert-test), de Digital Water Prize (GoAigua voor een IoT en bigdataplatform), de SMEs Award (bNovate Technologies voor de automatische biosensor BactoSense), de Global Water Challenges Prize (Hydraloop Systems BV voor de Hydraloop, een fit-and-forgettoestel dat 85% van het huishoudelijk afvalwater recycleert) en de Water Governance Prize (Water Services Corporation voor haar stappenplan op weg naar een net ‘zero impact water utility’).

Water Knowledge Europe op 30 en 31 oktober 2019 in BluePoint Centre in Brussel wordt het volgende event van Water Europe.

Door Rudy Gunst

Foto’s Water Europe

www.waterinnovationeurope.eu