Corona vraagt ook waakzaamheid bij waterbeheer

Afstand houden. Handen wassen. Mondmaskers dragen. Als een mantra werden de maatregelen het voorbije half jaar opnieuw en opnieuw gedeclameerd. Gezamenlijk stelden we dan ook alles in het werk om de overdracht van corona via speeksel en aerosolen te beperken. Onderzoekers vonden echter ook in ons afvalwater RNA-sporen van het virus terug. Een problematiek die op z’n minst onze aandacht verdient.

Moeten we bang zijn om leidingwater te gebruiken? “Zo ver gaat het nog niet”, stelt Edward Vanhecke, industry manager water & waste water bij Endress+Hauser, gerust. “De aanwezigheid van het SARS-CoV-2 virus in het onbehandeld afvalwater geeft in de eerste plaats een indicatie van de omvang en locatie van bepaalde besmettingshaarden. Er zijn op dit moment nog geen aanwijzingen dat het virus in grondwater, oppervlaktewater of onze drinkwatervoorziening aanwezig is. Maar het geeft wel aan dat we waakzaam moeten zijn. In het bijzonder drinkwatermaatschappijen, die te allen tijde een optimale kwaliteit moeten waarborgen, en zij die afvalwater zuiveren en hergebruiken moeten een aantal kritieke controlepunten in de gaten houden, om zo het risico op besmetting op elk punt in hun processen te verhinderen.”

Troebelheid

Als eerste aandachtspunt benoemt Vanhecke de troebelheid of turbiditeit van het water. “In de meeste gevallen duidt een hoge troebelheid op de aanwezigheid van organische stoffen, welke dan weer een voedingsbodem voor virussen en bacteriën vormen. Dat moet vermeden worden.”

Het gaat volgens de industry manager echter niet louter om absolute metingen. “Bij de inname van ruw water voor de drinkwatervoorziening is het van groot belang om de trend op te volgen. Een plotse toename in turbiditeit kan immers op een filterdoorbraak duiden, waardoor pathogene micro-organismen vrij spel krijgen. Een constante monitoring en documentatie van de waarden is hier aan de orde.”

Chemische desinfectie

Ondanks de hardnekkigheid waarmee corona dit jaar al huishield, heeft het virus gelukkig ook zwakheden. “In tegenstelling tot andere gekende watergedragen virussen zoals E. coli of het rotavirus, blijkt het coronavirus erg vatbaar voor chemische desinfectie”, weet Vanhecke. “Dat betekent dat het relatief eenvoudig gedeactiveerd kan worden, en dat met de procedures die in de drinkwatervoorziening doorgaans al in voege zijn. Maar ook in de afvalwaterbehandeling, waar een chemische desinfectie in de meeste gevallen niet tot de standaardprocedure behoort, is het belangrijk om deze finale stap aan het behandelingsproces toe te voegen. Daarnaast is het essentieel dat er voor een residuale desinfectie geopteerd wordt, om ook besmetting tijdens de distributie onmogelijk te maken.”

Het doseren van actiefchloor is op vandaag de meest gebruikte en tevens erg effectieve methode om een dergelijke residuale desinfectie te realiseren. Op voorwaarde, tenminste, dat het in het juiste pH-bereik gebeurt – een tweede kritiek aandachtspunt. “Boven pH 8,2 zal actiefchloor geen enkel desinfecterend effect hebben”, benadrukt Vanhecke. “Het is daarom essentieel dat niet alleen de zuurtegraad van het water gecontroleerd en gedocumenteerd wordt, maar dat ook de dosering van actiefchloor daar constant op afgestemd wordt. Tevens moet er na 30 minuten nog een restchloorconcentratie van minimum 0,5 mg/l in het water aanwezig zijn.”

Het bepalen van de pH en bijhorende actiefchloorconcentratie gebeurt veelal via de DPD-methode, maar Endress+Hauser biedt eveneens volledig geautomatiseerde oplossingen die de dosering op basis van debietmetingen en een pH-correctie constant aanpassen, controleren en garanderen.

Als alternatief voor actiefchloor kan een adequate chemische desinfectie daarnaast nog met behulp van broom of chloordioxide gerealiseerd worden. Zij zijn minder tot helemaal niet pH-afhankelijk.

Desinfectievoorraden

Dat chemische desinfectie van elementair belang is, mag in ieder geval duidelijk zijn. Ongeacht welke desinfectans daarvoor gebruikt wordt, volgt daaruit dat ook de desinfectievoorraden een kritiek controlepunt zijn. “In tijden van een pandemie is het des te belangrijker om die voorraden goed op te volgen en tijdig aan te vullen”, waarschuwt Vanhecke. “Operatoren zullen immers niet altijd ter plaatse zijn om de voorraad te controleren, en ook in de levering kunnen er op zo’n moment vertragingen optreden. De voorkeur gaat daarom uit naar een automatisch voorraadbeheer dat vanop afstand geraadpleegd kan worden en indien mogelijk zelfs een directe communicatie met de leverancier toelaat.”

Endress+Hauser ontwikkelde daarvoor alvast de FWR30, een draadloze niveaumeter die eenvoudigweg op een kunststofreservoir geplaatst kan worden en via radarmetingen dwars door het deksel heen bepaalt hoeveel voorraad er nog aanwezig is. Dankzij de verbinding met de Netilion cloud services zijn alle data bovendien vanop afstand beschikbaar, en kunnen ze in de SupplyCare Hosting geïntegreerd worden om automatische levering toe te laten.

Accurate metingen

Als laatste aandachtspunt benadrukt Vanhecke tot slot dat geen enkele sensor of meetcel onfeilbaar is. “Minstens even belangrijk als het meten zelf, is weten dat de metingen juist verlopen. Dat betekent dat meettoestellen regelmatig en correct geijkt moeten worden, en dat men veroudering van meetcellen of andere schade of problemen in de gaten moet houden.”

“In wezen zijn er voor dergelijke ijkingen bepaalde termijnen opgelegd, maar met behulp van een slimme diagnostische tool kan de frequentie daarvan soms gereduceerd worden. Anderzijds laat zo’n tool toe om preventief in te grijpen. Een oplossing zoals onze Heartbeat technologie zorgt namelijk voor een frequente controle van de toestand van de sensoren, analyseert die data en de evolutie daarvan en geeft op basis daarvan aan waar en wanneer er ingegrepen moet worden, voordat er zich effectief een probleem voordoet. Dat betekent dat de betrouwbaarheid verhoogt, terwijl de onderhoudskosten verlagen.”

Tekst: Elise Noyez

Foto’s: Endress+Hauser

www.be.endress.com

“Het risico op besmetting moet op elk punt in het proces beperkt worden.”

“In tijden van een pandemie is het des te belangrijker om desinfectievoorraden goed op te volgen en tijdig aan te vullen.”