Circulaire economie tot op het bot: bij dit slachthuis krijgt water nieuw leven

Sus Campiniae – of Kempisch varken als uw Latijn wat roestig is – is de grootste en modernste varkensslachterij van het land. Jaarlijks passeren er twee miljoen varkens, en daar komt veel afvalwater bij kijken. Afvalwater dat, dankzij de inspanningen van de BV Geo-Aquaplus, nu steeds opnieuw gebruikt kan worden in een circulair waterzuiveringssysteem. ‘We streven ernaar om een voorbeeldfunctie aan te nemen in de slachtindustrie’

Dat sappige varkenshaasje op je bord? De kans is reëel dat het ooit passeerde langs Sus Campiniae in Oevel. Dagelijks worden er daar 7.500 varkens geslacht. Goed voor een zesde van de totale slachtcapaciteit van varkensvlees in ons land. Die dagelijkse productie vertaalt zich in 1.100 kuub afvalwater. “Een proces dat we zeer actief monitoren en we streven ernaar om een voorbeeldfunctie aan te nemen in de slachtindustrie’”, zegt Eric Lievens, technical manager bij Sus Campiniae. Het belang van een gemotiveerde en goed communicerende DBFO-partner valt dan ook niet te onderschatten volgens Lievens.

Die partner hebben ze reeds een viertal jaar geleden ook gevonden. Het Kempische bedrijf, dat duurzaamheid hoog in het vaandel draagt, slaagt er vandaag in om meer dan de helft van dat water te hergebruiken. Ongeveer tien procent wordt gebruikt om de vrachtwagens af te spoelen en ruim veertig procent gaat opnieuw de productie in als proceswater dat voldoet aan hoge kwaliteitseisen. Hoe dit procesmatig gebeurt wordt weergegeven in de figuur hieronder. Een indrukwekkende prestatie die enkel mogelijk is dankzij de gecombineerde inspanningen van partners Geo-groep en Aquaplus, die hiervoor sinds kort ook samenwerken met Veride.

Bij de bouw van het slachthuis in 2016 sloegen de twee waterzuiveraars de handen ineen en realiseerden ze in een recordtempo van minder dan twaalf maanden een volwaardige afvalwaterzuiverings- én hergebruiksinstallatie. “Een herculestaak, die bovendien goed afgestemd moest worden op de bouw van het slachthuis zelf”, zegt Sabine Schellens, general manager bij Aquaplus.

Op maat van elk bedrijf

Schellens benadrukt ook de uitdaging in het ontwerpen van een waterzuiveringsinstallatie wanneer er nog geen slachthuis, en dus geen afvalwater om te zuiveren, is: “Wij doen niet aan copy-paste, want elke klant is anders en hun industrieel afvalwater dus ook.” Gunther Parmentier, operational manager bij Aquaplus, staat zijn collega bij: “Met behulp van prognoses en overleg met de klant en met partner Geo-groep hebben we bepaald hoe groot de tanks moesten zijn, welke debieten en technologieën we moesten hanteren om de vereiste kwaliteiten te behalen”. Aquaplus viel hiervoor terug op jaren aan ervaring en expertise met industriële klanten.

Het uiteindelijke resultaat is een compacte installatie met bijzonder veel typische industriële technologieën onder één dak. Met name: DAF (dissolved air flotation), MBR (membraanbioreactor), RO (omgekeerde osmose) en desinfectie (via UV, H₂O₂ en NaOCl) staan samen in hetzelfde gebouw. Deze ”multi-barrier” waterbehandeling zorgt ervoor dat Aquaplus zijn klant kan voorzien van water op maat, op vlak van kwaliteit én kwantiteit. Dat gaat tot gezuiverd water dat voldoet aan drinkwaterkwaliteitsnormen. Zo kunnen Sus Campiniae en Aquaplus balanceren tussen water om te lozen in de natuur, water om hun transportwagens mee af te spoelen en tenslotte proceswater voor de productie.

Om die kwaliteit te garanderen voert Aquaplus uitvoerig manuele controles en online monitoring uit op de installatie. “Daarnaast laten we onszelf ook nog controleren door onafhankelijke externe instanties, die trouwens ook het water dat we lozen onder de loep nemen.” Die controles tonen zwart op wit dat deze installatie een zuiveringsperformantie van zeer hoog niveau oplevert.

Genezen waar men niet kan voorkomen

De hergebruikinstallatie zorgt al jaren dat Sus Campiniae actief bijdraagt aan de strijd tegen waterschaarste en wateroverlast, thema’s die ook in de Blue Deal worden opgepikt. Waterschaarste wordt tegengegaan doordat veel minder een beroep wordt gedaan op grondwater en leidingwater, terwijl wateroverlast in de nabijgelegen grachten wordt vermeden door het waterhergebruik. Voor het slachthuis zelf is deze diversificatie op vlak van waterbronnen ook strategisch een goede zaak omdat hergebruik van eigen afvalwater op lange termijn meer zekerheid biedt dan het kostbare leidingwater of het steeds schaarser wordende grondwater. Op voorwaarde dat er een stabiele contractant aan boord is natuurlijk.

Volgens technisch manager Eric Lievens is dat momenteel ook geval: “Onze samenwerking met Geo-Aquaplus verloopt zeer vlot. Alle partijen doen veel moeite om een stabiele installatie te onderhouden. Langs de kant van Aquaplus ligt de uitdaging erin om het water gezuiverd te krijgen en een buffer te creëren voor de volgende dag. Wij moeten er dan weer voor zorgen dat we die buffer niet in één keer leegtrekken. Dat is wikken en wegen maar daar wordt vrijwel continu over overlegd. Ook als er problemen zijn, wordt er meteen ingegrepen.”

En problemen, die zullen er altijd zijn volgens Parmentier: “Onverwachte omstandigheden op dergelijke installaties krijg je gegarandeerd. De vraag is niet zozeer of je met je ontwerp alles kunt uitsluiten, maar wel: heb je een competente en gemotiveerde exploitant aan het roer? Een partij met de nodige expertise en mankracht die snel het nodige kan doen wanneer er zich onverwachte problemen voordoen. Want ondertussen loopt de productie verder en blijft er afvalwater komen.”