Brugse Zot trekt kaart van hergebruik

Toen de bottelarij van de Brugse brouwerij De Halve Maan een vijftal jaren geleden tegen haar limieten begon te draaien, werd besloten om op een aanpalende site op industriezone Waggelwater een nieuw exemplaar te bouwen. Een oefening waarmee de capaciteit plotsklaps verdrievoudigd werd – van 8.000 flessen en 60 vaten naar maar liefst 24.000 flessen en 180 vaten per uur – maar ook de uitgelezen gelegenheid om de stap te zetten richting waterzuivering en -hergebruik.

In 2016 bewees brouwerij De Halve Maan al niet schuw te zijn van enige innovatie. De ondergrondse ‘bierpijplijn’ die toen van de brouwerij in het Brugse stadscentrum richting de bottelarij op Waggelwater werd aangelegd, kon niet alleen op heel wat internationale media-aandacht rekenen, maar zorgde tevens voor een structurele vermindering van zwaar wegverkeer en verzekerde mee de verdere groei van het bedrijf. Een degelijke waterzuivering, daarentegen, had de brouwerij op dat moment nog niet. “In het verleden werd ons afvalwater, na behandeling in een veel te kleine, verouderde anaërobie, op de riolering geloosd”, vertelt process manager Karsten Pauwels. “Toen de nieuwe bottelarij klaar was, vonden we het hoog tijd om daar verandering in brengen. En waarom dan niet meteen tot het uiterste gaan, en ook voor maximaal waterhergebruik kiezen?”

Compacte zuivering

Het was Veolia dat de eisen en verwachtingen van De Halve Maan in een installatie mocht vertalen. “Op een beperkte oppervlakte, nota bene”, benadrukt Veolia sales director Michel Danau meteen. En terecht, want de omvang van het gebouw waarin de zuivering is ondergebracht verraadt in geen geval de vele technieken en processen die eraan te pas komen.

Danau: “In de eerste plaats wordt het afvalwater over een boogzeef gestuurd en in een buffertank verzameld. Het is namelijk niet alleen het afvalwater van de bottelarij, maar via de ondergrondse pijplijn ook dat van de brouwerij, dat hier gezuiverd wordt. Twee complementaire afvalwaterstromen, gelukkig, die samen al voor een relatief goede pH en temperatuur zorgen en vervolgens via een conditioneringstank richting de anaërobie gestuurd worden. In die UASB reactor wordt zo’n 85% van de COD verwijderd, terwijl er ook biogas geproduceerd wordt. Om het stikstof en fosfor te verwijderen volgt nadien een tweetraps aërobie met nitrificatie/denitrificatie. Die wordt omwille van het plaatsgebrek, maar ook de vervolgstappen, niet gevolgd door een klassieke nabezinktank, maar wel door een MBR en tot slot een RO-installatie.”

De volledige zuivering is gedimensioneerd op een debiet van 300 m³ en een belasting van 3 ton COD per dag, wat overeenstemt met ongeveer een verdubbeling van de huidige productie.

Automatisering

Veel processen, dat betekent echter ook veel monitoring. Pauwels: “Als brouwerij zetten we sterk in op automatisering, en het was dus belangrijk dat die lijn ook in de waterzuivering doorgetrokken werd. Daar vonden we met Veolia echt een goede partner in.”

“Alle processen, van de mengverhouding van beide afvalwaterstromen tot de conditionering en de sturing van de MBR en RO, zijn geautomatiseerd”, licht Danau toe. “Daarnaast zijn er praktisch overal meetinstrumenten geïnstalleerd en kunnen de operatoren van de brouwerij alles via een dashboard opvolgen, ook vanop afstand. Loopt de druk ter hoogte van de MBR te snel op, of zijn bepaalde voorraden van chemicaliën bijvoorbeeld bijna uitgeput, dan wordt men daar bovendien meteen van op de hoogte gesteld.”

In de toekomst wil Veolia naast het technische dashboard ook een meer toegankelijke versie beschikbaar stellen om bijvoorbeeld medewerkers en bezoekers te informeren over het aandeel hergebruik. “Uiteindelijk vraagt een project als dit nu eenmaal een sterke wisselwerking tussen zuivering en productie. En dat vergt dan weer bewustwording.”

Optimaal waterhergebruik

Het concentraat van de RO, zo’n 4 m³/u, wordt zoals oorspronkelijk gevraagd op oppervlaktewater geloosd, terwijl het permeaat, goed voor pakweg 8 m³/u, via een buffertank terug richting de bottelarij wordt gestuurd. “Natuurlijk is het water uit de RO zelf te agressief om rechtstreeks in onze processen te gebruiken”, vertelt Pauwels. “Daarom zorgen we niet alleen voor een dubbele desinfectie met UV enerzijds en chloordioxide anderzijds, maar vermengen we het RO-water ook met putwater. Zo realiseren we een soort natuurlijke remineralisatie, maar kunnen we ons verbruik van putwater nog steeds grondig inperken. De kwaliteit wordt uiteraard uitvoerig en in lijn met ons HACCP-plan opgevolgd.”

Dankzij de waterzuiveringsinstallatie slaagt De Halve Maan er vandaag in om pakweg 65% van het afvalwater in de processen van de bottelarij te verwerken. “In de toekomst hopen we nog een stapje verder te gaan en het gezuiverde afvalwater in al onze processen te gebruiken,” vertelt Pauwels nog.

Meer dan water alleen

“In ieder geval gaat het hier niet over waterhergebruik alleen”, vult Danau aan. “Zo zijn we volop aan het bekijken hoe we het geproduceerde biogas in de bottelarij zelf kunnen valoriseren zodat het energieverbruik voor warmte met zo’n 30% teruggedrongen kan worden. Daarnaast wordt er ook tussen de verschillende zuiveringsprocessen onderling zo veel mogelijk aan recuperatie gedaan. De lucht die bij de anaërobie vrijkomt wordt bijvoorbeeld opnieuw in de aërobie gepompt, en door het UASB-effluent over een warmtewisselaar te sturen kunnen we de warmte ervan aanwenden om het influent voor dat proces op temperatuur te krijgen. Voor de UASB is het immers belangrijk dat het water een temperatuur van minimum 30°C heeft, maar voor de daaropvolgende processen is temperatuur minder doorslaggevend. Zo wordt de kringloop dus op zoveel mogelijk niveaus gesloten.”

www.veoliawatertechnologies.com

TEKST: ELISE NOYEZ

FOTO’S: ELISE NOYEZ