Afvalwater is geen afval

Zuivering en hergebruik van water is noodzakelijk om de impact van onze menselijke activiteiten op de planeet op een aanvaardbaar niveau te brengen en te houden. ‘Water, het goud van de toekomst’ is al lang geen holle leuze meer. Om de burger hiervan te overtuigen is er nog een lange weg te gaan! Opvallend is dat ook industriële en commerciële grootverbruikers vaak nog te weinig inspanningen leveren om water op een rationele manier te verbruiken en te hergebruiken. Dit tot grote ergernis van Farida Doulami, CEO van technisch raadgevend ingenieursbureau Epas International.

De realiteit dwingt ons om, met het oog op de toekomst, slim en milieubewust om te gaan met water, afval en chemicaliën in industriële toepassingen. Hier zijn diverse redenen voor. Waterzuivering bij bedrijven is noodzakelijk om te beantwoorden aan de steeds strengere lozingsnormen die door de verschillende overheden worden opgelegd. De gevolgen voor een bedrijf dat zich hier niet aan houdt, kunnen gaan van een boete tot zelfs tijdelijk of definitief stilleggen van de activiteiten!

Een tweede aspect is louter financieel. “Afvalwater bevat veel kostbare ingrediënten die erin terechtkomen tijdens of in voorbereiding van een productieproces. Het is toch een zonde om die stoffen te lozen in plaats van deze te hergebruiken! Selectieve afvalwaterzuivering kan de oplossing brengen: haal eruit wat eruit moet, maar laat valoriseren en hergebruiken wat nog nuttig kan zijn!”

Zero liquid discharge

Productieactiviteiten houden vaak in dat er ook een hoeveelheid afvalwater wordt geproduceerd. “Lozen is niet de enige oplossing”, vervolgt Farida Doulami. “Vandaag bestaan voldoende technieken ter recuperatie van afvalwater zodat op het einde van de rit alleen nog droge fractie overblijft. Dit noemt men het concept van ‘zero liquid discharge’ of nullozing. Ook vast afval is rijker dan sommigen denken. Denk maar aan fysico-chemisch en biologisch zuiveringsslib. Hierdoor kan dit ‘afval’ heel wat nieuwe bestemmingen krijgen, bijv. als meststof voor de landbouw of als grondstof voor energieproductie.”

“Durven vragen te stellen die anderen niet durven of kunnen stellen.” Als men te sterk gericht is op het optimaliseren van productieprocessen, vergeet men soms stil te staan bij het aspect van grondstoffen- of waterhergebruik. De laatste 10 jaar heeft waterschaarste ons ertoe verplicht om water steeds meer als een basisgrondstof te erkennen en er duurzaam en verstandig mee om te springen. Vroeger zuiverden we water uitsluitend om te kunnen lozen. Nu staat hergebruik centraal. Waarom? Omdat ondernemers steeds meer ontdekken dat verstandig (her)gebruik van water de operationele kosten verlaagt. Stel dat men erin slaagt om tijdens een productieproces 10 m³ water per uur te besparen dan vertegenwoordigt dit op jaarbasis een verbruik van 87.600 m³ proceswater dat kan worden vermeden! Staar je hierbij niet blind op de aankoopprijs van het water, maar houd ook rekening met de kost om het water te transformeren in proceswater door bijvoorbeeld toevoeging van chemicaliën of verwijdering van ionen, zuurstof of koolstofdioxide. De kunst is het verbruik aan water en chemicaliën te beperken zonder in te boeten op rendement en betrouwbaarheid. Wat baat het om het waterverbruik in de productie te verminderen maar tegelijk bijv. de kwaliteit van het product te verlagen of het onderhoud van apparatuur te laten toenemen?

Architect van de waterbehandeling

Hoe kan Epas International een rol spelen als partner in dit verhaal? Farida Doulami: “Ik omschrijf ons graag als ‘de architecten van de waterbehandeling’. Onze activiteiten kan je opdelen in verschillende categorieën: consulting bij opvolging, beheer en optimalisatie van de waterhuishouding, on-site proces en technisch assistentie, calamiteiten beheer, audits en BBT-studies (Best Beschikbare Technieken). Ons laboratorium is uitgerust voor het uitvoeren van analyses en onderzoek op labo- en pilootschaal, microscopische karakterisering, ecotoxiciteitstesten en R&D. Maar onze ondersteuning situeert zich niet alleen op het theoretische niveau. Het is belangrijk om die vergaarde wetenschap om te zetten in daden. We leveren technisch advies bij het (ver)bouwen of optimaliseren van de waterzuiveringsinstallatie, voeren een objectieve evaluatie van technologie en leveranciers uit, zorgen voor een efficiënte dataverwerking en ondersteunen bij milieu-impactstudies. Ik kom terug op de ecotoxiciteitstesten. Voor de klant stopt het verhaal niet met de meetresultaten, maar verwacht hij van ons dat we concrete oplossingen voorstellen. Wat we graag doen.”

“Last but not least kunnen professionele klanten ook bij ons terecht voor opleidingen. Kennis delen vormt een belangrijke factor om ons gemeenschappelijk doel – duurzaam en efficiënt omspringen met water – te behalen. Onze projectingenieurs hebben een jarenlange praktijkervaring opgebouwd in het opvolgen van waterzuiveringsinstallaties en het begeleiden van operatoren, procesingenieurs, milieuverantwoordelijken en laboratoriummedewerkers. Die kennis en ervaring is gegoten in een uitgebreid opleidingsaanbod met zowel algemene als klantspecifieke opleidingen en een combinatie van theoretische inzichten met technieken uit de praktijk.”

BELAC-accreditatie

De hoofdzetel van Epas International bevindt zich in Gent. Van hieruit worden onder meer industriële projecten in Europa, het Midden-Oosten, Latijns- en Zuid-Amerika, en Azië aangestuurd. Hiervoor kan Epas International ondertussen bouwen op meer dan 28 jaar expertise in de optimalisatie van waterzuiveringsinstallaties om de impact van de lozingen op het milieu te minimaliseren. De ervaring met milieu-impactstudies en ecotoxiciteitstesten heeft Epas International laten vastleggen in een accreditatie door BELAC, de enige Belgische accreditatie-instantie die onder de verantwoordelijkheid valt van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.

“Zowel in het kader van R&D-studies als onderzoeken binnen een wettelijk kader – bijzondere voorwaarden omgevingsvergunning, adviezen omgevingsinspectie, enz. – onderzoeken we op gestandaardiseerde wijze de acute ecotoxiciteit op de verschillende levensvormen die representatief zijn voor het ontvangende milieu”, legt Farida Doulami uit. “Maar hier stopt onze ondersteuning niet. Naast acute effecten, is het labo van Epas International ook uitgerust om langetermijneffecten op het ontvangende watermilieu te onderzoeken. Dit gebeurt met de tool ScreenTox, een pakket van in vitro en in vivo testen. Hierbij wordt de focus niet meer gelegd op de intoxicatie van het organisme als dusdanig, maar eerder op effecten op moleculair niveau. Op die manier kunnen bepaalde micropolluenten die langetermijneffecten hebben op het milieu, vroegtijdig worden opgespoord.”

“De circulaire economie kan ook rendabel zijn”, besluit Farida Doulami. “We verlagen de operationele kosten en maken van restafval een grondstof. Maar hiervoor moet op lange termijn worden gekeken en het besef groeien dat water een kostbaar goed is dat we moeten koesteren en met respect behandelen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat we met zijn allen beschikken over voldoende inzicht en geestdrift om dit tot een goed einde te brengen!”

Door Rudy Gunst

www.epasconsultancy.com

“We durven vragen te stellen die anderen niet durven of kunnen stellen.”