05/12/2022

Rietvelden zorgen voor heldere vijvers in prestigieus parkproject

De voormalige spoorsite van Tour & Taxis in Brussel ontpopte zich de voorbije jaren tot een nieuw en dynamisch stadsdeel. Na enkele opmerkelijke architecturale ingrepen, is vandaag ook het nieuwe landschapspark, naar een ontwerp van gerenommeerd landschapsarchitect Bas Smets, in volle aanleg. Om het water in drie cirkelvormige vijvers op het terrein kraakhelder te houden, voorzag Rietland aan elke vijver een oeverzone met belucht rietveld.

Voor Dion van Oirschot, zaakvoerder van Rietland, was het een eerder atypisch project. “Traditioneel wordt onze technologie en expertise ingeroepen om afvalwater te zuiveren,” zegt hij, “maar in dit geval diende het vooral een esthetisch doel. Het is ons rietveld dat ervoor zorgt dat het water in de vijvers helder blijft. In plaats van na afloop naar de riolering of een buffertank te gaan, wordt het water met andere woorden continu over het rietveld en de vijver gecirculeerd.”

Sikkelvormige oeverzones

Het principe is gelijkaardig aan dat van een zwemvijver. Elk van de drie ronde vijvers kreeg een sikkelvormige oeverzone die als helofytenfilter fungeert en met een betonnen wand tot net onder het waterniveau van de rest van de vijver gescheiden wordt. “Bij zwemvijvers neemt de filterzone zo gemakkelijk 25 à 30% van de totale oppervlakte in. Omdat we hier gebruikmaken van een belucht rietveld, hadden we in dit geval echter al aan 13% voldoende. Voor de drie vijvers samen gaat het om 500 m2 filterzone, op een totaal van 3.800 m2.”

De keuze voor een belucht rietveld schiep tevens de nodige vrijheid in de plantenselectie. “De planten werden door de landschapsarchitect op de rest van het parkontwerp afgestemd. Opvallend is bijvoorbeeld dat er geen riet geplaatst werd. Dat zou immers te hoog worden en zo het zicht op de vijvers belemmeren. Er werd daarom een maximum hoogte van 80 cm gehanteerd.”

Airlift

Wordt er in zowel zwemvijvers als andere Rietlandprojecten traditioneel met een pomp gewerkt om het water over de filter te circuleren, dan opteerde van Oirschot ervoor om hier op een intelligente manier gebruik te maken van de reeds beschikbare lucht. “In plaats van een extra elektrisch toestel te plaatsen, dienen de twee luchtblowers die voor de beluchting van de rietvelden zorgen ook als voeding voor een airlift: een buis waar onderaan lucht ingestuwd wordt en de opstijgende luchtbellen dus water meesleuren. Dat systeem kan weliswaar geen druk opleveren, maar zolang de niveauverschillen laag zijn – zoals hier het geval is – kan het wel heel grote hoeveelheden water verpompen.”

In de basis wordt het water van de vijvers zo op één week tijd volledig gecirculeerd. De controle gebeurt hoofdzakelijk visueel. “Mocht blijken dat het water aan dat regime toch niet helder genoeg is, dan volstaat het om de luchttoevoer, en meer bepaald de verhouding tussen de hoeveelheid lucht die naar het rietveld gaat en de hoeveelheid lucht die naar de airlift gaat, bij te stellen.”

www.rietland.be

Tekst: Elise Noyez

Beeld: Rietland

Rietvelden zorgen voor heldere vijvers in prestigieus parkproject

De voormalige spoorsite van Tour & Taxis in Brussel ontpopte zich de voorbije jaren tot een nieuw en dynamisch stadsdeel. Na enkele opmerkelijke architecturale ingrepen, is vandaag ook het nieuwe landschapspark, naar een ontwerp van gerenommeerd landschapsarchitect Bas Smets, in volle aanleg. Om het water in drie cirkelvormige vijvers op het terrein kraakhelder te houden, voorzag Rietland aan elke vijver een oeverzone met belucht rietveld.

Voor Dion van Oirschot, zaakvoerder van Rietland, was het een eerder atypisch project. “Traditioneel wordt onze technologie en expertise ingeroepen om afvalwater te zuiveren,” zegt hij, “maar in dit geval diende het vooral een esthetisch doel. Het is ons rietveld dat ervoor zorgt dat het water in de vijvers helder blijft. In plaats van na afloop naar de riolering of een buffertank te gaan, wordt het water met andere woorden continu over het rietveld en de vijver gecirculeerd.”

Sikkelvormige oeverzones

Het principe is gelijkaardig aan dat van een zwemvijver. Elk van de drie ronde vijvers kreeg een sikkelvormige oeverzone die als helofytenfilter fungeert en met een betonnen wand tot net onder het waterniveau van de rest van de vijver gescheiden wordt. “Bij zwemvijvers neemt de filterzone zo gemakkelijk 25 à 30% van de totale oppervlakte in. Omdat we hier gebruikmaken van een belucht rietveld, hadden we in dit geval echter al aan 13% voldoende. Voor de drie vijvers samen gaat het om 500 m2 filterzone, op een totaal van 3.800 m2.”

De keuze voor een belucht rietveld schiep tevens de nodige vrijheid in de plantenselectie. “De planten werden door de landschapsarchitect op de rest van het parkontwerp afgestemd. Opvallend is bijvoorbeeld dat er geen riet geplaatst werd. Dat zou immers te hoog worden en zo het zicht op de vijvers belemmeren. Er werd daarom een maximum hoogte van 80 cm gehanteerd.”

Airlift

Wordt er in zowel zwemvijvers als andere Rietlandprojecten traditioneel met een pomp gewerkt om het water over de filter te circuleren, dan opteerde van Oirschot ervoor om hier op een intelligente manier gebruik te maken van de reeds beschikbare lucht. “In plaats van een extra elektrisch toestel te plaatsen, dienen de twee luchtblowers die voor de beluchting van de rietvelden zorgen ook als voeding voor een airlift: een buis waar onderaan lucht ingestuwd wordt en de opstijgende luchtbellen dus water meesleuren. Dat systeem kan weliswaar geen druk opleveren, maar zolang de niveauverschillen laag zijn – zoals hier het geval is – kan het wel heel grote hoeveelheden water verpompen.”

In de basis wordt het water van de vijvers zo op één week tijd volledig gecirculeerd. De controle gebeurt hoofdzakelijk visueel. “Mocht blijken dat het water aan dat regime toch niet helder genoeg is, dan volstaat het om de luchttoevoer, en meer bepaald de verhouding tussen de hoeveelheid lucht die naar het rietveld gaat en de hoeveelheid lucht die naar de airlift gaat, bij te stellen.”

www.rietland.be

Tekst: Elise Noyez

Beeld: Rietland