Implementatie herziening Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater
Het doel van de Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater (ERSA/UWWTD), die dateert van 1991, is het milieu beschermen tegen de gevolgen van afvalwaterlozingen. Een evaluatie van de richtlijn door de Europese Commissie in 2019 toonde aan dat de richtlijn in drie decennia sterk heeft bijgedragen aan het terugdringen van de waterverontreiniging in de Europese Unie en aan een betere behandeling van afvalwater.
Tegelijk bleek dat bepaalde bronnen van verontreiniging onvoldoende werden aangepakt met de bestaande regels, bijvoorbeeld kleinere agglomeraties en verschillende schadelijke microverontreinigingen. Dat leidde tot een herziening van de richtlijn in 2024.
Meer agglomeraties en meer verontreinigende stoffen
Voortaan moeten de lidstaten het afvalwater van alle agglomeraties met meer dan 1.000 inwonerequivalenten – 150.000 liter afvalwater per dag – opvangen en behandelen volgens de Europese minimumnormen. Tot nu toe bedroeg die drempel 2.000 inwonerequivalenten.
Zo moet uiterlijk in 2035 al het biologisch afbreekbaar organisch materiaal uit het stedelijk afvalwater verwijderd worden. Tegen 2039 moeten grote afvalwaterzuiveringsinstallaties ook stikstof en fosfor verwijderen en ten laatste in 2045 is een aanvullende behandeling om microverontreinigingen te verwijderen verplicht.
Producenten van geneesmiddelen en cosmetica – de belangrijkste bron van microverontreinigingen in stedelijk afvalwater – zullen minstens 80 procent van de extra kosten voor het verwijderen van deze microverontreiniging moeten betalen. Hiervoor werkt Europa aan een regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.
Eerste stap: agglomeraties afbakenen
Intussen heeft Vlaanderen de agglomeraties afgebakend op basis van een nieuwe indeling van statistische sectoren van StatBel. De Vlaamse Milieumaatschappij heeft vervolgens aaneengrenzende statistische sectoren geclusterd tot agglomeraties. De formele validatie van deze afbakening zal gebeuren via een bijlage aan het besluit van de Vlaamse Regering over de invulling van de gemeentelijke saneringsverplichting. Intussen zal de ontwerpafbakening, gezien de strakke deadline, al sturend zijn voor de planning van rioleringsprojecten.
De rioolbeheerders brengen momenteel via de werkgroepen van AquaFlanders in kaart welke rioleringsprojecten prioritair moeten uitgevoerd worden om de ontbrekende aansluitingen in collectief te optimaliseren buitengebied te realiseren. De meest dringende projecten, de zogenaamde ‘deltaprojecten’, zullen via het Lokaal Pact gefinancierd worden (cfr. artikel Riorama januari).
