EVENTS
Aquarama 110 – december 2025
Internationaal project om medicijnresten uit afvalwater te halen
PREWAPHARM mikt op totaalaanpak
Waterverontreiniging door resten van geneesmiddelen is een groeiend probleem. Naarmate de bevolking vergrijst, worden er meer en meer medicijnen genomen, waarvan de resten (zoals antibiotica en hormonen) direct of indirect in het milieu terechtkomen. In het standaard proces van afvalwaterzuivering worden dergelijke chemische stoffen echter niet verwijderd. Het project PREWAPHARM wil hieraan verhelpen. Dit is een internationaal project met 18 partners uit zes landen (België, Duitsland, Frankrijk, Ierland, Luxemburg en Nederland) met EU steun in het kader van Interreg NWE. De opzet werd toegelicht op de jongste Aquarama Trade Fair in Leuven.
Vervuiling voorkomen
PREWAPHARM staat voor “prevent water pollution by pharmaceuticals” en heeft het Nederlandse TCNN als hoofdpartner. Dat is een stichting die tot doel heeft om innovatie te ondersteunen. Daarnaast zijn er partners uit vijf andere Europese landen, en wordt er ook samengewerkt met Zwitserland. Voor België zijn UZ Gent, Universiteit Gent, KU Leuven, Vito en Aquafin betrokken.
Het project wil een transnationale strategie ontwerpen om vervuiling door geneesmiddelen terug te dringen, met een geharmoniseerd kader tussen de verschillende landen. Het probleem moet zowel aan de bron worden aangepakt als tijdens de zuiveringsfase. Daarom wil PREWAPHARM een toolkit ontwikkelen die ook in andere landen kan worden ingezet. Een ander aandachtspunt is sensibilisering over de hele keten, van de farmaceutische sector tot en met de gebruiker.
Het probleem in kaart brengen
Een eerste stap is om het probleem in kaart te brengen. De kennis over de verspreiding en het effect van deze stoffen is immers beperkt. Er zijn meer dan 3.600 actieve farmaceutische ingrediënten op de markt, maar van de meeste zijn de langetermijneffecten onbekend. Effectstudies over de lange termijn impact van medicijnen zijn pas verplicht sinds 2006; voor alles wat eerder werd geïntroduceerd, zijn er geen systematische gegevens. Binnen PREWAPHARM wordt dus gewerkt aan een prioriteitenlijst met de stoffen die in de eerste plaats gemonitord moeten worden, en waarvoor grenswaarden bepaald moeten worden.
Totaalaanpak
Zeker is in elk geval dat zuivering alleen niet zal volstaan. Op dit ogenblik is het verwijderen van farmaceutische stoffen niet opgenomen in een standaard waterzuivering. In Aartselaar is er een eerste station met een zogenaamde vierde-stapzuivering in werking. Het is de bedoeling om die extra zuiveringsstap verder uit te rollen naar de grotere RWZI’s. Er wordt ook gedacht aan lokale waterzuivering bij ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Dat is echter slechts een deel van de oplossing: het probleem moet ook aan de bron worden aangepakt door sensibilisering in de gezondheidssector en het brede publiek.
PREWAPHARM zet dus in op drie sporen
- Bewustmaking en gedragsverandering bij patiënten en zorgverstrekkers
- Technologische innovatie voor geavanceerde zuivering op hotspots
- Regionale actieplannen voor een gecoördineerde aanpak
Door: Alex Baumans
Foto’s: FCO Media
