WATERZUIVERING
Aquarama 110 – december 2025
Duurzame toiletspoeling in stedelijk gebied: een en-en-verhaal
Op het terrein werd een belucht rietveld van 250 m2 geplaatst. Dat heeft een capaciteit van maximaal 60 m3/dag.
Op het terrein werd een belucht rietveld van 250 m2 geplaatst. Dat heeft een capaciteit van maximaal 60 m3/dag.
Sturing is een cruciale factor in het succes van de hybride oplossing.
In Zwijnaarde wordt de UGent Campus Ardoyen sinds enkele jaren heringericht tot wetenschapspark Tech Lane Ghent Science Park. De ideale gelegenheid om ook de watercyclus van de universiteitsgebouwen te herbekijken en de toiletspoelingen van het stadswater af te koppelen. Een evenwichtsoefening tussen de ambities van de universiteit enerzijds en de verstrengde watertoets anderzijds leidde tot een hybride systeem met regenwater én lokaal gezuiverd afvalwater.
“In principe is onze ambitie om hemelwater volledig te laten infiltreren en voor toiletspoelingen gebruik te maken van recupwater”, vertelt Tom Ceriez van het team Bouw en Onderhoud van de UGent. “Binnen de voorschriften van de nieuwe hemelwaterverordening, bleek dat echter moeilijk te realiseren. Het zou enorme infiltratievoorzieningen en buffers vereist hebben. De compromis was een combinatie van hemelwater en recupwater: in bestaande gebouwen zonder hemelwaterput wordt voor de toiletten 100% gebruikgemaakt van recupwater, in recentere panden worden de verschillende stromen in functie van de hemelwatervoorraad in een breektank gecombineerd.”
Afvalwaterzuivering
Het recupwater waar Ceriez over spreekt is afkomstig van een Phytoair, de beluchte helofytenfilter van rietveldspecialist Rietland. “Enkele jaren geleden werd aan de faculteit Farmaceutische Wetenschappen al zo’n rietveld geplaatst. Dat doet precies wat het moet doen, neemt relatief weinig ruimte in beslag en vergt daarenboven weinig onderhoud. Het was voor ons de logische keuze.”
De Phytoair in Zwijnaarde beslaat in totaal zo’n 250 m2 en kan dagelijks tot 60 m3 bedrijfsafvalwater zuiveren. Dat afvalwater is afkomstig van zowel de universiteitsgebouwen als de labo’s en andere bedrijfsgebouwen op de site. Septische putten zorgen waar nodig voor de afbraak van vaste stoffen, waarna alle afvalwater in het bekken van een voormalige biologische zuivering opgeslagen wordt. In functie van de noden wordt het influent vervolgens over de helofytenfilter gestuurd en via een effluent- en buffertank over de aangesloten gebouwen verdeeld.
Een kwestie van sturing
Sturing is een cruciale factor in het succes van de oplossing in Zwijnaarde, en dat zowel op systeemniveau als op het niveau van het rietveld. “Om de combinatie van hemelwater en recupwater in alle verschillende gebouwen te regelen, werkte Fixsus voor ons een intelligente sturing uit. Die houdt rekening met onder meer de hemelwatervoorraden, maar bijvoorbeeld ook specifieke prioriteiten in bepaalde gebouwen en binnenkort zelfs de weersvoorspellingen.” Daarnaast werkt het rietveld volledig vraaggestuurd en wordt er dus enkel afvalwater gezuiverd wanneer er nood aan is. “Aangezien gezuiverd afvalwater in stedelijk gebied niet geloosd mag worden, zelfs niet op de riolering, is het contraproductief om meer te zuiveren dan je nodig hebt”, verklaart Mireille Martens van Rietland.
Volgens Rietland-zaakvoerder Dion van Oirschot is er nog een reden om voor vraagsturing te kiezen. “Het hergebruik van lokaal gezuiverd afvalwater betekent per definitie een besparing op het reguliere waterverbruik, maar met vraaggestuurde systemen krijg je echt de beste return on investment. Afhankelijk van het verbruik heb je een rietveld zo al binnen 3 of 4 jaar terugverdiend.”
Dit initiatief kadert binnen een programma van de Vlaamse Milieumaatschappij dat deel uitmaakt van de Blue Deal.
vmm.vlaanderen.be/projecten/lokaal/proeftuinen-droogte
Tekst: Elise Noyez
Beeld: Ugent
